GALIF, yağmurda tarlada çalışan insanların sığındığı, yemek molasında güneşten kaçıp serinlemek için dinlendiği ve çok sayıda unutulmaz hatıranın biriktirildiği mekandır. Galıf: “Başak, buğday ve anız kokulu bir tarım emeğinin topraktan gelip yine toprağa dönen döngüsel hafızanın anıtıdır.”

Bayburt Kenan Yavuz Etnografya Müzesi'nde düzenlenen "Yeryüzünün Hafızası, Zamanın Sığınağı: Galıf Yeniden" adlı serginin açılış programı gerçekleştirildi.

Yörede asırlardır bulunan ve kullanılan doğal malzemeleri kullanarak Anadolu’nun farklı bölgelerinde eşşiz eserler ortaya çıkaran Ekolojik Mimar, Sanatçı Aslı Tekin’in "Yeryüzünün Hafızası, Zamanın Sığınağı: Yeniden Galıf" başlıklı projesinin açılış törenine Bayburt Belediye Başkanı Mete Memiş, Bayburt Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mutlu Türkmen ve Kelkit Belediye Başkanı Ünal Yılmaz’ın yanı sıra yöre halkından çok sayıda kişide katıldı.

Program sürecinde bölgenin kültürel mirasını, yaşam şeklini ve geleneksel üretim biçimlerini yakından deneyimleyen Tekin, bu birikimi eserlerine yansıtarak kültürel hafızaya odaklanan özgün bir eser ortaya koydu.

Sergi Yöneticiliğini Dr. Feride Çelik'in üstlendiği proje; Anadolu insanının tabiatla kurduğu kadim ilişkiyi, emeği, dayanışmayı, paylaşmayı ve üretmeyi simgeleyen geleneksel "Galıf" kültürünü çağdaş sanatın anlatım diliyle yeniden yorumluyor. Aslı Tekin'in bu eseri, geçmişten günümüze taşınan kültürel hafızayı görünür kılarken zamana direnen değerleri estetik bir bakış açısıyla ziyaretçilerle buluşturuyor.

Bayburt yöresinde "Galıf" olarak adlandırılan ve Anadolu'nun her köşesinde farklı isimlerle karşımıza çıkan bu yapılar; arazilerde çalışan insanların yağmur, dolu veya aşırı sıcaktan korunmak amacıyla taş ya da kerpiçle inşa ettiği küçük sığınaklar olarak biliniyor.

Etkinlikte konuşan Müze Kurucusu Kenan Yavuz, müzenin temel misyonunun kadim Anadolu kültür mirasını yaşatmak ve unutulmaya yüz tutan güzellikleri geleceğe taşımak olduğunu vurgulayarak şunları kaydetti: "Müzemiz vasıtasıyla bozulan geleneksel mimari dokumuza, hız kesmeden devam eden köyden kente göç olgusuna ve modernitenin küçümsediği köy yaşamının güzelliklerine dikkat çekmeye çalışıyoruz. Azalan kırsal nüfus nedeniyle gelecekte karşı karşıya kalacağımız sorunları hatırlatıyoruz. Modernitenin giderek aynileştirdiği, tüketim kültürüyle köleleştirdiği bir dünyaya pes etmemeli ve kültür mirasımızın yok olmasına izin vermemeliyiz" dedi.

Örnek Proje, Ödüllü Müze, Kültürel Hafızayı Taze Tutuyor

Bayburt’un Demirözü İlçesi Beşpınar köyünde 25 bin metrekarelik bir alanda iş insanı Kenan Yavuz tarafından sosyal sorumluluk projesi olarak hayata geçirilen müze, uluslararası alanda pek çok başarıya sahip. 2021 yılında Avrupa Müze Forumu tarafından "Avrupa'da Yılın Müzesi" seçilen kültür kompleksi, 2022 yılında Avrupa Birliği Kültür Mirası "Europa Nostra" ödülünü kazandı. Aynı yıl Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülü'ne de layık görülen müze, bu ödülü Ocak 2023'te Ankara'da düzenlenen törenle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın elinden almıştı.

Haber: Arif AZAK