Çok güzel bir gündü, çok güzel bir hava vardı. Maçka bölgesindeki Yukarıköy mahallesinde kahvaltı yapıp oradan sonra da Hoca mezarı Yaylası’na yaklaşık 7 km gidiş 7 km dönüş olmak üzere bir yürüyüş gerçekleştirdik. Hava gayet güzeldi, yağış yoktu. Benim gözlemlediğim bazı çeşmelerde su akmıyordu büyük ihtimal bakımsızlıktan kaynaklanıyor. Bölgenin eşiz doğa manzarasını gün boyunca izleme fırsatı bulduk.

Sonbaharın elveda diyeceği, kışın yaklaştığı son güneşli günlerden birinde gerçekleşen yürüyüş etkinliğinde katılımcılar Maçka’nın yüksek noktalarından eşsiz manzarayı izleme ve bol bol fotoğraf çekme fırsatı yakaladılar. Maçka Yukarıköy Mahallesinde Nizamettin Bektaş abimizin yöresel mimariye uygun, doğa ile bütünleşmiş örnek köy evinde kahvaltı ile başlayan etkinliğimiz yöre halkının asırlardır kullandığı yayla yolu ve Tarihi İpekyolu üzerinde yer alan Maçka Naldöken Şehitliği, Meşeiçi Hanları, Bezirgandüzü, Makren tepesi, Paşasuyu, Karakaban ve Hoca Mezarı Yaylası güzergahında yürüyerek tamamlandı.

Yeşilyol Derneği gönüllüleri etkinlikte muhteşem bir rotayı takip edip, dağların arasındaki sis bulutlarını izlerken bazen öyle uçurum kenarlarından geçti ki hayatının büyük kısmını bu bölgede yaşamış olan Rehberimiz, Nizamettin Bektaş abimiz bizim bakmaya, yaklaşmaya korktuğumuz uçurumları işaret ederek;  “Çocukluğumuzda bu kayadan, uçurumdan tırmanarak yolumuza devam ederdik, bu kayayı tırmanmayana köyde kız vermezlerdi” diyerek hepimizi kahkahaya boğup yürüyüş rotasındaki yorgunluğumuzu bizlere unutturdu.

Hoca Mezarı yaylasının bir diğer özelliği de yöre halkından dinlediğimiz Maçka bölgesinde ilk kar bu yaylaya yağarmış. Bölgede doğa ile uyumlu çok güzel turizm tesisleri yapılmış ve yapılmaya da devam ediyor. Bölgede Turizm işletmecisi Rıfat Güler Bey güler yüzlü, samimi, içten yapısı ile sağolsun bizleri otelinde misafir etti, birileri gibi sezon bitti deyip kapıya kilidi asmamış, ikramda bulundu, turizm tesisinin balkonundan doyumsuz manzarayı izleme fırsatı bulduk, yemyeşil arazide otlayan inekleri ve başlarında bekleyen teyzemizi bir süre izledim. Bu zamanda arazide pek hayvancılık ile uğraşan yok maalesef, şap hastalığı son dönemde besicilere çok büyük zarar verdi ve yetkililer tarafından çözüm üretilemeyince de doğada özgürce dolaşan canlıları görmeye hasret kaldık. Yol güzergahında yetkili kurumlar mutlaka çalışma yapıp betonlama ve tehlikeli kısımlarda çelik bariyer yapmalılar bölge o noktada çok ihmal edilmiş. Çevreye rastgele atılan çöpler maalesef bizleri çok üzüyor. İnsanlar doğada vakit geçirdikten sonra çöplerini toplayıp uygun yerdeki çöp kovasına atsınlar lütfen bunu alışkanlık haline getirsinler aksi durumda çok basit görülen bir adet poşet bile doğada yaşayan canlıların daha önce yaşandı ineklerin ölümüne sebep oluyor. Yüksek gerilim hatlarının ayaklarının altı boşalmış tehlike oluşturuyor sorumlu kurumların önlem alması gerekiyor yoksa telafisi mümkün olmayan sıkıntılar oluşabilir. Yürüyüş rotamızın sonunda Hoca Mezarı Yaylası’nda Nizamettin Bektaş abimizin amcaoğlu sağolsun sıcak çay ve çok çeşitli ikramları ile bizi karşıladı günün bütün yorgunluğunu yayla suyunu içerek attık.

Benim son olarak tüm dostlara tavsiyem beton, ruhsuz, dört duvar arasındaki evlerinizden çıkın doğa, deniz ve tabiat ile buluşun çıplak ayak toprağa, çimene basın bütün vücudunuzdaki elektrik, stresi toprağa bırakın. Deniz suyu an itibari ile 16 derece civarında ben halen iki günde bir yüzüyorum sizlere de tavsiye ederim Trabzon’da yüzme sezonu bitmedi yüzmeye devam edin. Bu unutulmaz etkinlikte bizimle birlikte olan bilgi ve tecrübelerini paylaşan Prof  Celal Duran, Prof Mukaddes Kalyoncu ve Yeşilyol Derneği Başkanı, Gazi Anadolu Lisesi Müdürü Zafer Mollahüseyinoğlu hocama çok teşekkür ediyorum.

Prof. Dr. İmamoğlu, hastalıkla ilgili şu bilgileri verdi:

“Hipospadias, idrar kanalının penis ucuna değil, daha aşağıda bir noktaya açılmasıyla ortaya çıkar. Toplumda ‘yarım sünnet’ olarak da adlandırılan bu durumda, penisin ön tarafını kapatamayan yetersiz sünnet derisi ve aşağıya doğru belirgin bir eğrilik sık görülür.”

Hastalığın Belirtileri ve Olası Nedenleri

Hipospadiasın üç temel bulgusu bulunduğunu belirten Prof. Dr. İmamoğlu, bunları idrar deliğinin anormal bir yerde bulunması, penisin öne doğru eğriliği ve sünnet derisinin tam gelişmemesi olarak sıraladı.

Kesin nedeni tam olarak bilinmeyen bu doğumsal anomalinin, bazı kimyasal maddelere maruziyet ya da genetik faktörlerle ilişkili olabileceğini aktaran Prof. Dr. İmamoğlu, hastalığın şiddetinin idrar deliğinin konumuna göre değiştiğini ifade etti. En ileri vakalarda idrar deliğinin testislere yakın bir bölgeye açılacak kadar aşağıda olabildiğini ve penis gelişiminin bu durumda oldukça kısıtlı olabildiğini söyledi.

“Uygun Cerrahi Düzeltme ile Çocuklar Normal Hayatlarına Devam Edebilir”

Prof. Dr. Mustafa İmamoğlu, ailelerin bu konuda bilinçli davranması gerektiğini belirterek şu uyarılarda bulundu:

“Hipospadias doğumda fark edilebilen bir durumdur. Aileler vakit kaybetmeden çocuk ürolojisi uzmanına başvurmalıdır. Hipospadias onarım ameliyatı genellikle 9 ila 18 ay arasında yapılmalıdır. En iyi sonuçların elde edilebilmesi için, çocuğun anatomik yapısına en uygun cerrahi tekniğin seçilmesi büyük önem taşır.”

Prof. Dr. İmamoğlu ayrıca, hipospadias hastalarının ergenlik dönemine kadar uzun süreli takibinin kritik önemde olduğunu vurguladı. Normal idrar yapma, düz ereksiyon ve uygun kozmetik görünümün sağlanabilmesi için bazı hastalarda ek cerrahi girişimlerin gerekebileceğini de sözlerine ekledi.

Turizmi 12 aya yayarsak Ülkemizde ve Trabzon’da şehrin, esnafın, acentelerin, rehberlerin yani tüm paydaşların yükünü hafifletmiş oluruz. 12 ayda gelen ziyaretçiyi 3 ayda çekmeye çalışırsanız, yaşanan sorunlar hepimizin malumudur. Onun için her alanda turizmin 12 aya yayılması gerekiyor. 

İçinde bulunduğumuz çağda sağlıklı yaşam bilinci sürekli gelişiyor ve alternatif tedavi yöntemleri ya da sağlık güçlendirici ve destekleyici faaliyetler de sık sık kullanılıyor. Doğal termal suyun çok eski bir tedavi kaynağı olması ve bu alanda hizmet veren merkezlerin artması termal turizmine olan ilginin büyümesini sağlıyor. Trabzon merkeze yakın konumda bulunan Kisarna Maden suyu, Akoluk ve Araklı Bereketli Mahallesindeki Maden sularının olduğu bölgede yeterli araştırma bütçesi ayrılarak yapılacak bilimsel çalışmalar ile Kaplıca turizmi konusunda önemli verileri elde etmenin mümkün olduğuna bu konuda çalışan Bilim insanları vurgu yapıyorlar.

 KTÜ Jeoloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fatma Gültekin yaptığı açıklamada: “Sıcak su kaynakları, yeryüzüne düşen meteorik kökenli suların (yağmur, kar,vs) yeraltına doğru hareket ederek, kayaçların kırık, çatlak ve gözeneklerinde birikip, jeotermal gradyan veya volkanik faaliyet, tektonizma gibi herhangi bir ısıtıcı kaynak tarafından ısıtılmış yer altı suyunun yeryüzüne çıkmasıyla oluşmaktadır.

Yüzeyde çevredeki normal kaynaklardan daha yüksek sıcaklığa sahip bu sular ve çevresi Ilıca olarak adlandırılır. Sıcak su kaynaklarının kullanımı için kaynak çevresinde kurulan tesislere de Kaplıca adı verilmektedir. Ancak halk arasında sıcak sulara da kaplıca suyu denilmektedir. Kaplıca suları normal yeraltı sularına göre daha fazla çözünmüş madde içerirler ve bu özelliklerinden dolayı sağlık sektöründe bazı hastalıkların tedavisinde yardımcı unsur olarak kullanılırlar. Bu sebeple kaplıcalar sağlık turizminin gelişmesinde son yıllarda oldukça önem kazanmıştır. Kaplıca turizmi özellikle kış aylarında yöreye önemli bir ekonomik girdi sağlamaktadır. Kaplıca tesisleri için gerekli olan sıcak su kaynaklarının bulunuşu kayaç türü, tektonik veya volkanik magmatik faaliyetler gibi bazı jeolojik koşullara bağlıdır. Bu koşullar ülkemizin her yerinde aynı olmadığı için sıcak su kaynakları da bazı bölgelerde daha fazla gözlenirken bazı bölgelerde daha az veya nadir bulunurlar.

Doğu Karadeniz Bölümünde bu şartların oluştuğu Ordu, Rize ve Artvin’de sıcak su kaynakları ve dolayısıyla kaplıca tesisleri mevcuttur. Trabzon İli genelinde kendiliğinden yüzeye çıkan bir sıcak su kaynağı mevcut değildir. Son yıllarda jeotermal (sıcak su kaynağı) aramaları yeni yöntemlerle jeoloji ve jeofizik mühendislerinin birlikte yürüttüğü çalışmalarla yapılmaktadır. Karar vericiler ile uygulamacıların birlikte yer alacakları projeler yeni sıcak su sahalarının keşfi için önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.

Kuruluş tarihi 1967 olarak tescili yapılmış olsa dahi Trabzonspor’un, Trabzon’da futbolun başlangıcı 1860 yılıdır ve Trabzonspor’un kuruluş tarihi olmalıdır. Yüzüncü yılını resmi olarak kutlayan idmanocağı, ardından martıspor,necmiati ve Erdoğduspor, Trabzon gücü,bu büyük camianın işaret fişekleridir. Diğer taraftan,kavak meydanı (kabak meydan) ,bu yörede bulunan ve yüz yılı geçen, 1880 yılında kurulanTrabzon lisesi, geçmişin izleri ile, aynı ölçüde Trabzon’da futbolun yüz yılı çoktan aştığını belirtmekte fayda var. Sporun her dalında oluşum dahilinde olan Trabzon’da,futbol dahil onbeş civarında spor dalı olduğunu belirtirsek,hepsinin mutlaka önünde ve arkasında futbol,sporun önemli dalı olarak Trabzon’da ölçü içersindedir.

Her daim, hususiyeti ile birlik içersinde olan bu il, birçok ilkleri de beraberinde getirdiği gibi, ülkenin öz değerlerini de savunmada özel ve özet konumundadır. Trabzon’da futbol’un, yapılan detaylı araştırma ile, Cumhuriyet öncesi Osmanlı idari ve yönetimi dahilinde, futbola yatkın bir konumda (erdoğdu) tekfurcayır, (babak meydanı) kavak meydanı ağırlıklı olarak kayıtlarda mevcuttur. Hemen herkesin acık bir tesbitinde olan Trabzon’da futbol, çok sayıdaki amatör futbol kulüpleri ilede ilin vazgeçilmezleri arasındadır.

            Öncelikle bilimsel mecrada fazlasıyla bilinen fakat kamuoyu tarafından tam olarak idrak edilemeyen bazı gerçekleri arz etmek isterim:

Pontus bir etnik unsur değildir:Pontus kelimesi Karadeniz kıyılarında yaşayan yerli unsurların dillerinden Yunancaya geçer. Deniz yolu ve deniz anlamına gelir. Dolayısıyla etnik bir anlamı değil coğrafi bir tabiri karşılar. Zaten Türkler de Pontus tabiri yerine Karadeniz ifadesini tercih ederler.

Pontusçuların bölgede kökleri olarak kabul ettikleri sözde Pontus devletlerinin Yunanlıkla ilişkisi yoktur:Pontusçularbölgede iki devleti kendilerinin kökü olarak gösterirler. İlki M.Ö. 298 yılındakurulan ve Roma’nın sonradan coğrafi tanım olarak Pontus şeklinde andığı devlettir. Bu devletin Yunanlıkla bir ilgisi yoktur. Pers soyundan gelenler tarafından kurulur. MÖ. 63’te Romalılar tarafından yıkılır. Halkının ana unsurları Turanidir. İkinci olarak Trabzon şehir devletidir. Bu devletin kuruluşu öncesinde bölgeye başta Çepniler olmak üzere çok sayıda Oğuz Türkü de gelir. 4. Haçlı Seferleri sonrasında İstanbul Haçlılar tarafından işgal edilince Bizans İmparatorluk ailesinden Alexios ve David Kommenos Trabzon’a kaçarlar. Gürcülerin yardımıyla kurdukları devlet: Trabzon Devleti, Trabzon Krallığı, Kommenos Krallığı şeklinde adlandırılır. 1400’lerde Trabzon’dan ibaret bir şehir devleti haline gelir. Prenslik denilebilecek bu yapı 15 Ağustos 1461’de Fatih’in fethiyle Osmanlı Devleti’ne bağlanır.

Rum demek Yunanlı demek değildir: Rum ifadesi bir ırkı karşılamaz, Romalı anlamına gelir. Hem Roma İmparatorluğu içerisinde yaşayan unsurları hem de imparatorluk coğrafyaları için kullanılır. Karadeniz’de Rum olarak tanımlanan kişilerin büyük çoğunluğu erken dönemlerden beri bölgeye yerleşmiş olan Hristiyan Türklerdir. Buna karşın bölgede kıyı şeritlerinde yaşayan az sayıda Yunanlı, yerleşik halklarla ortak dini kullanıp zamanla aynı etnik kökendeymiş gibi bir algı oluştururlar.

Sözde Pontus Devleti kurma hedefi Batı destekli Yunan projesidir:

Osmanlı Devleti’ni bölme adına Batılı güçler, Yunanları destekleyerek 1829’da Yunanistan’ın kurulmasını sağlarlar. Yunanistan, hiçbir ilgisi olmamasına rağmen kendisini Roma’nın varisi olarak görür. Megola İdeaiştiyakıyla uluslararası konjoktürün ve güçlerin desteğiyle başta Mora olmak üzere, Adalarda, Balkanlarda, Batı Trakya’da yüzbinlerce Türkü katleder. Anadolu’da yayılmak için de Müslüman Türklerle Hristiyan Türkleri iki ayrı düşman soymuş gibi gösterirler.Batılı güçler de Türkiye’deki Ortodoks Hristiyan unsurları Rum olarak tanımlamayı kabul ederler. Karadeniz Bölgesinde yaşamış Ortodoks Hristiyanları esas alan sözde bir devlet kurma projesini oluştururlar. Proje özellikle İngiltere, Fransa, Rusya ve ABD tarafından desteklenir.

Pontusçuluk bölücü bir terör hareketidir:Pontusçuluk küresel güçlerin desteklediği, temelinde Yunanistan’ın ve Fener Rum Patrikhanesinin olduğu bölücü bir terör organizasyonudur. Başlangıçta bir takım dernekler, kongreler, matbuatla başlayan bu bölücü hareket Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı yenilgisi ve topraklarının işgaliyle beraber terörizme dönüşür. Karadeniz’de mantar gibi biten Pontusçu çeteler devletin içinde bulunduğu otorite boşluğundan faydalanarak Karadeniz’de savunmasız Türklere saldırmaya başlarlar. Türk köylerini yakarlar, binlerce Türk’ü katlederler.

19 Mayıs 1919 Sözde Pontus Soykırımı tarihini değil; küresel aktörlerin projelerinin yırtıldığı Türk’ün büyük zaferinin mihenk taşını ifade eder: Başta Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşları 19 Mayıs’ta Samsun’a çıkarlar. Milli Direnişi örgütlerler ve yönlendirirler. Bölgede Osman Ağa, Kalfa Süleyman gibi kahramanlar, Pontusçu çetelere karşı savunmasız Türklerin korunmasında önemli rol oynarlar. Sakallı Nurettin Paşa, Merkez Ordu ile Pontusçuları etkisiz hale getirir. Patrik Meletios’un desteği, Trabzon Metropoliti Hrisantos ve Samsun Metropoliti Germenos’unçabalarına rağmen Türk zaferleri, Sözde Pontus Devleti projesini çöpe dönüştürür. Bu durum tasması başkalarının elinde olan Yunanlıların Megola İdea hayallerini yıkar. Yunanistan büyük bir sükut-ı hayale ve çöküşe uğrar. Yunanistan buna o kadar içerlenir ki 19 Mayıs 1919’u sözde “Pontus Soykırım Günü” olarak anar.

Yunanistan, Milli Mücadele’de yediği büyük tokata rağmen asla hayallerinden vazgeçmiyor:

Yunanistan 19 Mayıs 1994’ten itibaren Türkiye’yi uluslararası alanda sıkıştırmak için devlet destekli yeni bir sürece girer. Öncelikle parlamentosunda 19 Mayıs 1919 tarihini sözde Pontus Soykırımı olarak tanır. Ardından bunu tanıtmak için uluslararası alanda atağa geçer. 19 Mayıs tarihlerinde “Pontus Soykırımı” anma törenleri yapar, o günlerde üst düzey yöneticiler, resmi sıfatlarıyla Türkiye’yi ve Türkleri suçlayıcı demeçler verirler. Türkiye’ye karşı nefret söylemleriyle propaganda ve algı yönetimi gerçekleştirirler. Dünya ölçeğinde 400’e varan Pontus dernekleri,Türkiye aleyhinde propagandalar yaparlar. Yunanistan, bu asılsız iddialarıyla konuyu Türkiye’ye yönelik diplomatik baskı aracı olarak kullanmanın yanı sıra Kafkasya’da ve Türkistan’da yıldızı parlamakta olan Türkiye’nin önünü kesmek isterler. Daha da önemlisi Türk Milli Mücadele tarihini tartışmalı hale getirmeyi arzular. Tıpkı Osmanlı Devleti’ne yaptıkları gibi Türkiye’yi de bölmek ve parçalamak en önemli gayelerindendir.

Sözde Patrik Bartholomeos liderliğinde Trabzon’da Yıkıcı ve Bölücü Hedeflere adımlar atılıyor: 

Yunanistan destekli sözde sivil toplum örgütleri Pontusçuluk faaliyetlerinde Trabzon’a özel bir önem verirler. Trabzon’un Türk halkının kafasını karıştırmaya ve onları ayrıştırmaya çalışırlar. Bunun için bazı ciddi adımlar da atarlar. Yunanistan bu şekilde Trabzon ve çevresinde sözde Pontus devletini yeniden kurabilmek için çok yönlü bir gayretin içerisine girer. Yakın dönemde bir Yunanistan Başbakanı çıkıp, Pontusa geri dönmeyi atalarının mirası olarak gösterir. Bir diğer Yunan Başbakanı Türkiye’nin içinde kendileri lehine çalışacak kişiler oluşturacaklarını belirtir. Bunu pratiğe de dönüştürürler içimizde oluşturulanMankurtlarla beraber uluslararası alanın da desteğiyle canla başla çalışırlar.

Bu süreçte Fener Rum Patrikhanesi yine başroldedir. Patrik Bartholomeos, birçok defa yetkisini aşar. Bunlardan birinde 1997’de mübadele ile Trabzon’dan gönderilenlerin ailelerin yeniden Trabzon’a getirilmesi çağrısı yapar.Daha da vahimi 14 Ağustos 2022’de Trabzon’da bir organize gösteri ile Sümela’da ayin(?) yapmak için Trabzon’a gelir. Bartholomeos’abir kişi tarafından arkasında “Ekümenik” yazan bir Trabzonspor forması hediye edilir. Şehrimizin en önemli değerlerini kullanan Pontusçu güruh, adeta yılan gibi Trabzon halkının gönlüne girmeye çalışır.

Daha da vahimi, Sözde Patriğin “ekümenik” sıfatını kullanarak bir oldu bittiyaratma çabası bütün dünyanın gözü önünde İsviçre’de yapılan Ukrayna Barış Zirvesinde bir kez daha zuhur eder. Ülkemizin Dışişleri Bakanı düzeyinde temsil edildiği zirveye Bartholomeos daekümeniksıfatla ve çift başlı kartallı sözde bir bayrakla katılır. Zirvenin sonuç bildirisine de ekümenik sıfatıyla imza atar. Adeta Türkiye içerisinde, Vatikan tarzı ayrı bir devlet varmış ve onun da başkanıymış gibi hareket eder. Ukrayna ve Rusya arasındaki Ortodoksluk merkezlerine dair ayrımın sağlanması adına bu durum devletimizin ilgili kurumlarınca görmezlikten gelinmiş gibidir. Fakat Patrikhaneye, sözde Patrik’e ve onu destekleyen Batılı devletlere asla güvenilemeyeceği devletimizin hafızasında ziyadesiyle yer alan tarihi gerçeklerden kolaylıkla anlaşılabilir.

Hiçbir gerekçe bu sözde Patriğin ve onun destekçilerinin ülkemiz üzerinde geçmişten gelen emellerini görmezlikten gelinmesine neden olamaz. Kuşkusuz “ekümenik”ibaresi bir hükümranlığı ifade eder. Patriğin bu faaliyeti öncelikle Lozan’a ve Türkiye Cumhuriyetinin anayasasına aykırıdır. Bizim için Fener Rum Patrikhanesi, sadece İstanbul’daki Rumların dinişlerini yerine getiren, Fatih Kaymakamlığına bağlı bir Türkiye Cumhuriyeti müessesesidir. Milli Mücadele Dönemindeki faaliyetlerinden ötürü Sicili de bozuktur. Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın tabiriyle bir fesat ocağıdır. Şimdiki Patrik de tıpkı geçmişteki sicili bozuk Patrikler gibi hareket etmektedir. Hiçbir siyasi yetkisi olmamasına rağmen yetkisini defalarca aşarak adeta Türkiye Cumhuriyeti devletine meydan okumaktadır. Patriğin 15 Ağustos tarihinde Sümela’daki ayinleri bir an önce yasaklanmalıdır. Bu ayin saçmalığı, Trabzon ve çevresinde planlı bir şekilde uygulamaya çalışılan sürecin bir halkasıdır. Batı Trakya’daki Türklerin Lozan’da elde ettikleri haklarını dahi kullanamadığı, müftülerini seçemedikleri bir süreçte onlara verilen ayin hakkının esbabı anlaşılamamaktadır. Devletler arasında mütekabiliyet uygulanmalıdır.

Bu sene 15 Ağustos tarihinde Patriğin Sümela ayini,23 Ağustos tarihine ertelenmiş. Her ne kadar işgalci Yunanistan ordusunun taarruzunun kırıldığı Sakarya Meydan Zaferimizin tarihine ertelenmesi mesajı verildiği düşünülebilse de bu tatmin edici değildir. Devletimizin ve Trabzon’umuzun geleceği adına acilen yetkilerini defalarca aşmış, kendini devletimizin içinde bir devlet başkanıymış gibi gören bu Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, sözde maskeli patriğin yasalarımız çerçevesinde mahkeme önüne çıkarılmasını ve acilen artık milli güvenlik meselesi haline gelen Sümela ayinleri saçmalığına son verilmesi en büyük arzudur.

Kamuoyuna Saygılarımla…

Karadeniz Teknik Üniversitesi

Edebiyat Fakültesi

Prof. Dr. Uğur Üçüncü

Bölgemizde Yaşlı Nüfus Fazla

Her yıl görülmesi tahmin edilen vaka sayısının 100.000 kişide 4-7 arasında olması beklenmektedir. İleri yaş hastalığıdır. 65-74 yaş arası en sık görüldüğü yaş grubudur. Bölgemizdeyaşlı nüfus ülkemizin diğer bölgelerine göre daha fazladır. Örneğin yaşlı nüfus oranıTürkiye genelinde %9,1,İstanbul-Kocaeli illerinde %7-8, Erzurum’da %8-9 iken bölge illerinden Trabzon’da %12,3, Giresun’da %16,2, Artvin’de %16,2, Rize’de %12,9 ve Gümüşhane’de %11,7dir. Bu verilerden anlaşıldığı üzere multiplemyelom seyrek görülen bir hastalık olmasına rağmen yaşlı nüfusun oransal olarak belirgin fazlalığı nedeniyle bölgemizde görülme sıklığı diğer bölgelere göre daha fazladır.

Kemik Ağrılarına Dikkat

Myelomalı hastalarda kemik ağrısı (özelikle omurgalarda, göğüs kafesi kemikleri ve kalça kemiklerinde), kemik kırıkları, kansızlık, böbrek yetmezliği, kalsiyum yüksekliği, kilo kaybı, güçsüzlük ve enfeksiyonlara yatkınlık başlıca belirtilerdir.

Ölümcül Olabilir

Multiplemyeloma ciddi bir kanser türüdür ve tedavi edilmediği veya kontrol altına alınmadığı takdirde böbrek yetmezliği, kemik kırıkları, anemi ve ağır enfeksiyonlara bağlı ciddi komplikasyonlara yol açabilir; bu komplikasyonlar hastalarda ölümcül olabilir.

Yeni Tedaviler Yaşam Süresini Uzattı

MultipleMyeloma'nın tedavisinde son yıllarda elde edilen büyük gelişmeler, bu hastalıktaki yaşam sürecini olumlu ve önemli bir şekilde etkilemiştir. 2000’li yılların başında ortalama yaşam süreleri 3-4 yıl iken, günümüzde ortalama 7-8 yıldır.Kemik iliği nakli yapılan genç hastaların 10 yıllık sağkalım oranları %60’lara kadar uzamıştır. Büyük çaptaki araştırmalar devam ettiğinden, yeni tedavi protokolleri ve yeni ilaçlar da bu hastalıkta yaşam sürelerinin daha da uzamasına dair umutları artırmıştır.

Peroral endoskopik miyotomi (POEM) son yıllardaki endoskopik yöntemlerin gelişmesine paralel olarak uygulanmaya başlanan düşük komplikasyon ve yüksek başarı oranlarına sahip ileri bir endoskopik işlemdir. POEM işleminde, yemek borusunun orta ve alt kısmındaki kaslar, endoskopik uygulama ile kesilerek yutma zorluğu düzeltilir ve böylece rahat yemek yiyip içebilir.

Trabzon’da yaşayan insanların en çok zorlandığı, şikayet ettiği konuların başında yanlış araç park ederek yaya kaldırımlarını işgal eden sürücüler geliyor.

Fotoğrafın biri en işlek bölge olan Trabzon Merkez Ptt’nin önünden araç yaya kaldırımını kapatacak şekilde park etmiş. Diğer fotoğraf Millet Bahçesi önünden yayanın geçeceği yol kapalı yayalar, öğrenciler araç ve binlerce dolmuşun her gün kullandığı yoldan tehlikeli bir biçimde geçmek zorunda bırakılıyor. Sürücülerin araç park ederken diğer araç kullananları ve yayaları düşünmesini, bu konuları denetleyen resmi kurumlarında sorumluluklarını yerine getirmesini bekliyoruz.  Trabzon’da Merkez Ptt’den Valilik istikametine, Büyük Sanayi Sitesi’nden Meydan istikametine trafik sıkışıklığının sebebi yanlış araç park edilişidir.

Bu sorunun temel nedenlerinin başında Trabzon’da otopark sayısının yetersizliği geliyor. Kapalı çok katlı otopark sayıları hızlıca artırılmalıdır. Bu noktada Toki yetkililerine bir çağrımız olacak neden şehrimizde yaptığınız binlerce konutun içinde (Çömlekçi projesi hariç) 1 tane kapalı otopark yok. Yıldızlı, Bahçecik ve Beştaş bölgesindeki Tokilerde oturan binlerce vatandaş camdan baktığında her yerde araç görüyor bu araçlar kapalı otoparka çekilseydi de o alanların üstü yeşil alan, spor sahası olsaydı kötümü olurdu.

Trabzon İnşaat Mühendisleri Odası Başkanı Mustafa Tiryaki’den teknik anlamda bilgi almak için görüştüm. Tiryaki: “Toki tünel kalıp sistemini kullandığı için kapalı otopark bina altına teknik olarak yapmayabilir fakat yeşil alanların altına 2-3 kat kapalı otopark çok rahat yapabilir. Özel sektörün Trabzon’da yaptığı projelerde çok sayıda bu tür kapalı otopark örneği  var” ifadelerini kullandı.

Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı 2023'te bir önceki yıla kıyasla yüzde 80,3 artarak 2 milyon 290 bin 280'e ulaştı. Bu rakamlardaki artış Trabzon’da yeni karayolu projelerinin hızlandırılması, kuzey güney istikametindeki bağlantı yollarının artırılması gerçeğini bir kez daha ortaya koyuyor. Kanuni bulvarı Doğu-Batı yönünde yapılıyor fakat bu yolun güneye devam edip Gölçayır, Düzyurt üzerinden projeyi tamamlayacak Maçka yoluna bağlanacak kolu olan güzergahda neden çalışılmıyor. Gölçayır tünelleri 10 yıl önce bitirildi fakat bağlantı yolları neden yapılmıyor. Bahçecik Beştaş’a on binlerce konut ruhsatı verildi.  Yaşam başladı fakat ulaşım neden tek şerit yoldan sağlanıyor. Bizler bu şehirde doğduk ve mezar yerimizde bu şehirde fakat Trabzon şehrimizde gençler neden umutsuz bir bilet alıp farklı illere kaçmak istiyor. Trabzon’u güneye büyütmek istiyorsak hep birlikte daha güzel bir Trabzon’da yaşamak istiyorsak bu soruların cevabını hep birlikte aramalıyız, sorgulamalıyız. Kalın sağlıcakla…

23 Nisanda sokaklar çocuk dolar. Her yerden cıvıl cıvıl çocuk sesleri gelir. Şiirler okuyan, konuşmalar yapan, oyunlar oynayan, sevgiyle birbirine kucak açan, mutluluğu paylaşan çocuk sesleri. Türk çocukları kutladıkları bu bayramı paylaştıkları bu mutluluğu tüm dünya çocuklarıyla paylaşmak ve dünyanın çeşitli yerlerindeki arkadaşlarına gelin dediler, birlikte olalım, birlikte kutlayalım bayramımızı, birlikte öğrenelim dostluğu, sevgiyi, barışı. Ve öğretelim büyüklerimize. Bu çağrıya uyup geldiler, dünyanın dört bir yanından arkadaşları. Birlikte dans ettiler, birlikte şarkı söylediler. Tüm önyargılarından uzak, birlikte çiçekler verdiler. Dostluktan, sevgiden, barıştan, dünya mutluluğundan konuştular.

 İşte tüm gerçekleri bugün bizlere yaşatan, bu vatan için canlarını feda eden ecdatlarımız, Büyük Atatürk’ün önderliğinde onurlu bir geçmiş mutlu bir gelecek bıraktılar bizlere. Anlamı büyük bu oluşumda bugün bizler, siyasilerimiz, devlet yetkilileri, büyük Türk Millerini oluşturan her ferdin bizlere bırakılan bu büyük mirası gelecek nesillerimize daha görkemli devredelim. Her geçen gün dünden daha güzel olması temennisiyle…

Nevzat YILMAZ

nevzatyilmaz@hotmail.com.tr

•          Fiziksel olarak aktif bir yaşam tarzı benimsenmeli. Yürüme mesafesinde kalan alanlarda ulaşım için araç kullanmamalı, asansör yerine merdiven kullanmalı vb. her durum hareketlilik için bir fırsat olarak değerlendirilmeli.    

•          Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterilmeli. Sağlıklı beslenmenin temelini çok yönlü beslenme oluşturur. Vücut için gerekli besleyici öğelerin alınması için besin çeşitliliği ve yeterli su tüketimine dikkat edilmelidir. Paketlenmiş ve hazır gıdalardan uzak durmak önemlidir.

*          Yiyecek ve içeceklerin temizliği ve besinlerle ilgili hijyen kurallarına dikkat edilmeli.

•          Uyku sağlığı ve kalitesi için uyku hijyenine önem verilmeli. Sağlık açısından erişkinler için günde ortalama 7 saat uyku önermekteyiz. Uyku hijyeni, uyku kalitesini artıran prensip ve uygulamalara denir. Uyku hijyeni uygulamaları; çevre ısısının, gürültünün, ışığın kontrolü gibi bazı çevresel düzenlemeleri ve her gün aynı saatte yatma, aynı saatte kalkma, uyku zamanını ayarlama, hafta sonları ve tatiller sırasında da uyku ritmini bozmama, stresten uzak kalma, sigara, alkol, kafein gibi uyarıcı alımından sakınma, uyku saatine yakın cep telefonu, tablet, bilgisayar vb. teknolojik cihazlardan uzak durma gibi davranışsal düzenlemeleri kapsar.

•          Ağız ve diş sağlığına özen gösterilmeli.

•          Sigara, alkol ve madde kullanımından uzak durulmalı.

•          Teknoloji bağımlılığından sakınılmalı. Teknoloji ve internetin, sosyal medya ve akıllı telefonun aşırı ve kontrolsüz bir şekilde kullanımından kaçınılmalı.

*          El, ayak ve tırnak temizliği, saç ve cilt temizliği ve sağlıklı giyinme gibi kişisel bakım kurallarına özen gösterilmeli.

•          Stresle başa çıkma yöntemleri üzerinde durulmalı. Stresin kaçınılmaz hale geldiği günümüzde, stres oluşturan nedenlerin iyi bir şekilde saptanması ve bunlarla başa çıkma becerisi kazanılması önemlidir.

•          Zaman yönetimine dikkat edilmeli. Zamanın bilinçli bir şekilde planlanarak harcanması iş-yaşam dengesinin sağlanmasında, daha kısa sürede sonuca ulaşılmasında ve stresle başa çıkılmasında önemlidir. 

*          Ev kazalarından korunmaya yönelik gerekli tedbirler alınmalı. Özellikle çocukların ve yaşlıların ev kazalarından korunması için kaygan ve ıslak zemin, ışıklandırma, eşyaların güvenli bir şekilde sabitlenmesi, kaygan halı, çok küçük oyuncak, ilaçlar, elektrik kabloları vb. hususlara dikkat edilmeli.

•          Periyodik sağlık kontrolleri ihmal edilmemeli. Her bireyin yaşına, cinsiyetine, risk faktörlerine ve kanıta dayalı oluşturulmuş olan aşılar, ulusal kanser tarama programları, muayene ve danışmanlık hizmetlerine katılım önemli. Bu sayede birçok hastalıktan korunmanın yanı sıra ancak erken tanı ile bazı hastalıkların tedavisi mümkün olmakta.

Özetle insan hayatının her aşamasında sağlığın korunması ve geliştirilmesi için sağlıklı bir yaşam tarzının benimsenmesi, sağlık kontrollerinin yapılması ve bunlara yönelik sürdürülebilir davranış değişikliklerinin kazanılması önem arz eder.

İçerisinde bulunduğumuz 2024 yılında Dünya Sağlık Haftası ile Ramazan Bayramı aynı zaman diliminde yer almaktadır. Bu vesile ile şeker tadında bir bayram olması dileklerimle bayram süresince de sağlıklı ve dengeli beslenmeye, aşırı kalori alımından kaçınmaya özen gösterilmesini vurgulamak isterim.

Çünkü biz o siyah beyaz zamanların çocuklarıydık .

Ve mutlaka o fotoğrafın içine ruhumuz sinmiştir.

Bakmayın fotolarımızın siyah beyaz oluşuna, hayatımız renkliydi.

Kuzguni siyah kumların üstünde oynaşan bizler siyahtan da öte karartısıyla bilmeyeni ürküten Karadeniz'in dalgalarında deniz keyfini çıkartırken bile denizimiz ya siyah ya da köpük beyazı idi.

Ya önlüklerimiz?

Zenginimiz fakirimiz belli değildi o siyah beyaz kıyafetlerimiz içinde.

Bir siyah şort ve bir beyaz atletle koca liseyi bitirdik beden eğitimi derslerinde.Üstelik siyah bir torbanın içinde düzenli bir şekilde taşıdığımız cizlavet spor ayakkabıları ile...

Öğretmenlerimiz de siyah beyaz günlerin renkli eğitimcileri olarak bizimle adam olalım diye ilgilenirken arada kulaklarımız da kızarmaz değildi.

Hacikasım Mahallesinde oturur,Ziya Bey sahasında büyüklerden fırsat buldukça maçlar yaparken aramızda,Yenicuma'dan Kuzgundere'den gelen dostlarımız o günlerin renkli ortamına katkı sağlardı.

Kuzgundere bizim için tarihin kalbi sayılırdı olunca çarpık yapılaşmasına rağmen.

Kale surlarında,Roma'nın Komnenosların,Osmanlıların izlerinin bulunduğunu yaş ilerledikçe daha da bilinçli bir şekilde anlamaya başlamıştık.

Kale kapısından biri Ortahisar'a açılırdı.

Kendimizce belki de ilk tarihi turlarımızı o Kale surlarının üzerlerinde yapıyorduk farkında olmadan.

Ama ne yazıkki koruyamadığımızı yıkmak gibi kötü bir salgın geldi ve tarihin kökünü kazıdık.

Siyah beyaz fotolarda bize gülümseyen anılar yıkılıp giderken bu kez yıkım fotoları renkli çekildi.

Malesef o renkli fotolar,hiçbir zaman siyah beyaz günlerin güzelliği yansıtamayacaktı.

Anılar yaşatlıırsa anlam kazanır.

Kurtuluş İlkokulu yok.

Hacıkasım Fırını yok.

Ziya Bey Sahası yok.

Zafer İlkokulu yok.

Zafer Camii yok...

Surlara uzanan nostaljik yollar yok.

Peki ne var?

Vadi boyunca araç parkı ve terkedilmiş anılar...

İsmail Kansız – Trabzon Kültür Ve Turizm eski İl Müdürü

 “Suriye’de 1/3’ten daha fazla bir alanda, PKK/YPG yani ABD-İsrail hâkim… Şimdi altta, alttaki koridorda bir boşluk var ve koridorun ortasında Amerika’nın kontrol ettiği bir alan var. Şimdi en büyük tehlike şu; ‘Suriye’den bana saldırıyorlar!’ deyip İsrail’in Suriye’ye girmesi ve ‘Burada İran destekli birlikler var ve ben onlarla mücadele ediyorum.’ diyerek Amerika’nın, PKK/YPG ile aşağıya doğru inmesi ve bu koridorun birleşmesi neticesinde İsrail, Türkiye’ye komşu olur.”

“AVRUPA BİRLİĞİ VE RUSYA SAVAŞI ÇIKMAZ”

 “Avrupa Birliği ve Rusya savaşı çıkmaz… Ama Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği’ne Avrupa’ya kendi varlığını hissettirmek için bence güzel bir kurgu oluşturdu. Rusya’yı öcüleştirdi, Ukrayna‘yı işgali için Rusya’yı teşvik etti. Bir şekilde bu bir danışıklı dövüştür. Çünkü Ukrayna’da Rusya’ya ateş püsküren Amerika Birleşik Devletleri, Suriye’de ‘kardeş kardeş’ Rusya ile geçiniyor ve yan yana duruyorlar. Onun için çok dikkat etmek lazım.”

Çocuklukta her yeni edindiğimiz bilginin büyümenin verdiği heyecanı şimdi hatırlıyorum da küçük bir tebessüm oluşuyor yüzümde…

İçimde oluşan huzur hala daha tarifsiz bir biçimde içimde dolaşıyor.

Okul yaz tatiline girdiğinde yaşadığım heyecanı hala daha unutamam.

Dedemin tavukları köyde bizimle birlikte gezerdi. Kardeşlerim ve köydeki komşu çocuklarıyla sohbet eder oyunlar oynardık. Erkekler ağaç dallarından ev yapar, ateş yakar ve komşunun bahçesinden aldığımız mısırları pişirirdik.

Çok şanslı çocuklardık. Dönüp baktığımda çocukluğum kalabalığın içinde yayla ve köy arasında çabucak geçmiş. Şimdi özlemle baktığım meyve ağaçları yaşlanmış, koştuğumuz yollar Çimen tutmuş, ne zaman büyür diye sevdiğimiz fidanlar çoktan ağaç olmuş da meyve vermeye başlamış.

Bugün yine elma ağacına uzatırım elimi dokunup hissederim. Kaparım gözlerimi çocukluğumdaki toprak kokusu dolar burnuma. Kuşların neşeli sesini her işittiğimde içimdeki küçük kız çocuğu tekrardan ortaya çıkar. Ama bunların yanında gözümden hep bir damla yaş olur. Hayata veda etmiş olan sevdiklerimin sesi dolar kulağıma. Gözlerimi açmaya korktuğum tek zamandır. Rüzgarın serin dokunuşu tenime değince gözlerimi açtım. İnsan masum bir çocuk olarak kalmak istiyor. Hayatta keşke demediğim bir çocukluk yaşamışım. İçime dolan huzurla kalkıp beni ben yapan her şeyin verdiği tebessümle devam ediyorum bu güzel hayata…

Trabzon trafiğinde çok önemli bir yere sahip olan Kanuni Bulvarının güneye cephanelikten yukarı devam eden kısmında çalışmaların başlamaması o bölgede yaşayan çok sayıda vatandaşı kara kara düşündürüyor. Gölçayır üzerinden Kanuni bulvarının Maçka yoluna bağlanacak kısmında yaşayan 10 binlerce vatandaş bu güzergaha neden başlanmıyor. Bu şehri güneye neden büyütmüyorsunuz, kanuni bulvarında yer alan 750mt. uzunluğunda çift tüp olarak yapılan Gölçayır tünelleri 10 yıl önce açılıp bitirildi fakat 4 yıl önce girişine toprak dökülüp kapatıldı. Bağlantı yolları yapılmayı bekliyor. Unutan yetkililere duyurulur.

Gölçayır, Kutlugün, Düzyurt ve Gözalan kısımlarındaki vatandaşlarımız yerlerinin ne olacağını bilmiyorlar. Ne yer alabiliyorlar ne satabiliyorlar. Bu belirsizlik artık son bulsun. Hükümet yetkililerinin çıkıp bu konuda bir açıklama yapmasını bekliyoruz.

Bu bölgedeki mülk sahipleri Kanuni Bulvarı Projesinde yolun güzergahı, imar planları ve kamulaştırma çalışmaları hakkında Karayollarından ve Büyükşehir Belediyesi’nden yeterince bilgi alamamakta; arazileri ve evleri ile ilgili tapuda 18. Madde şerhi olduğu için herhangi bir alım-satım, bakım, onarım işlemi yapamamaktadırlar. Kanuni Bulvarının bitirilemeyişi, Trabzonlu vatandaşlarımızı mağdur etmekte ve şehrin trafik akışını olumsuz etkilemektedir. Bu çağda, bir yol projesini bitirmek neden bu kadar zor? Vatandaşın yerini parasız almayı planlıyorsun. İmar artışı ver 3 kat olan yere 6 kat yapsın inşaat al yeri bunu yapmıyor. Aynı kat sayısı ile 18. madde üzerinden %40 civarında yerini bedelsiz alıyorsun vatandaştan.

Cevap bekleyen sorular var?

Kanuni bulvarı üzerindeki bütün yerlere kamulaştırma parası ödenirken Cephanelikten yukarıya devam eden bölgede Gölçayır üzerinden Maçka yoluna bağlanacak bölgesinde imar kanunu’nun 18. Maddesi uygulanarak vatandaşlar mağdur edilecek midir? 3 şerit gidiş, 3 şerit geliş olarak planlanan Kanuni Bulvarı Projesinin Çukurçayır’dan güneye devam eden bölümünün 2 şerit gidiş, 2 şerit geliş olarak revize edildiği ve 40 metre genişliğinde olan yolun 25 metreye düşürüleceği iddiaları doğru mudur? 

DÜNYA İLAN EDİLMEMİŞ SAVAŞLAR SAHNESİNE DÖNÜYOR

Şu anda irili ufaklı 17 farklı yerde çatışma var ve artık savaşlar resmi olarak ilan edilmiyor. ‘Barışsız savaşlar dönemi’ olarak tanımlayabileceğimiz bu süreç, barış ekonomilerini küçültüyor. Ekonomiler, savaş üzerinden büyüme eğiliminde. ABD’nin F-35 programı, Rusya’nın enerji politikaları; özellikle Avrupa’ya doğalgaz sağlama kapasitesi, hem askeri hem de ekonomik bir araç olarak kullanılıyor.     

Çin'in Güney Çin Denizi'ndeki askeri varlığı, ABD’nin Ortadoğu müdahaleleri ve İsrail'in savunma ihracatı, ekonomi ile savunma sanayii arasındaki karmaşık ilişkiyi özetliyor. Avrupa ve Amerika’da herkes kendini duvarların arkasına saklıyor. Türkiye’nin savunma sanayiine olan önceliğini sürdürmesi, bu bağlamda anlamlı bir strateji olarak öne çıkıyor.        

İKİ SORU İKİ CEVAP

Savaş ekonomileri sürdürülebilir mi?

Görünen o ki savaş, ekonomilere kısa vadede büyüme sağlıyor; ancak uzun vadede savaşın getirdiği belirsizlikler ve maliyetler, ekonomilere ağır bir yük oluşturacaktır. İnsan kayıpları, yıkılan altyapı ve bozulan endüstri ilişkileri sebebiyle kısa vadede kazandıran savaş, orta ve uzun vadede büyük yıkım yaratıyor.           

Savunma sanayii neden önemli?

Savunma sanayii, bir ülkenin kendi güvenliğini sağlaması açısından hayati öneme sahiptir. Özellikle coğrafi ve politik risklerin yüksek olduğu bölgelerde, güçlü bir savunma sanayii, bağımsızlık ve egemenliğin korunması için elzemdir. Türkiye, 3 tarafı denizler ve 4 tarafı sorunlarla çevrili bu coğrafyada savunma sanayiinde zaaf kaldıracak durumda değil. İsabetle vergi rekortmeninin bu endüstriden çıkması, şu ana kadar işlerin yolunda gittiğini gösteriyor.

 Şair ve hekim Abdülhak Molla’nın bundan 150 yıl öncesinden adeta bugüne seslenen beytine kulak verelim; “Bu mesel ile bulur cümle düvel fevz-ü felâh / Hazır ol cenge eğer ister isen sulh-ü salâh.”         

Günümüz Türkçesine aktaralım; “bütün devletlerin kurtuluş başarısını bu ibretlik sözde bulur / Şayet barış istiyorsan savaşa hazır ol.” Mustafa Kemal, 1 Mart 1922 günü Meclis’teki açık konuşmasında bu mısraları boşuna seslendirmemiştir zira ülkemiz Kurtuluş Savaşı’na girmiştir.       

Burada dikkati çekmek istediğim, elin silahıyla kendi vatanını savunmanın artık tarih olduğudur. Küresel dengeler, savunma sanayii ve savaş ekonomileri üzerinden yeniden şekilleniyor.        

Bir güç olarak etkinliğini korumak ise sadece SİDA ve SİHA’lar ile değil; diğer alanlarda da yetkinleşmekten geçiyor. Misal drone sürüleri, robotlar, roketler, lazer topları, yeni nesil savaş uçakları, siber güçler gibi… Elin silahıyla vatanı savunmak, giderek tarih oluyor. Aman dikkat!

İKİ FAY KUŞAĞI İLE ÇEVRİLİYİZ

 “2000’li yıllardan itibaren yeni bilimsel araştırmalar ortaya çıktıkça ve 2012 yılında Trabzon açıklarında 5.6 büyüklüğünde bir deprem gerçekleşince Rize, Trabzon ve Ordu aktif fayları ortaya çıkmıştır. Demek oluyor ki ne kadar detay çalışılırsa o kadar yeni faylar ortaya çıkıyor. Bugün Doğu Karadeniz Bölgesi iki deprem kuşağı arasındadır. Kuzeyde Karadeniz Deprem Kuşağı, güneyde de Kuzey Anadolu ve Kuzey Doğu Anadolu Deprem Kuşağı ile çevrilmiştir. Resmi Gazete’de yayınlanan AFAD’ın vermiş olduğu deprem tehlike haritasına göre şuan tüm Karadeniz sahil kesimi, aynı deprem çekincesine sahiptir.1968 yılında Bartın’da 6.6’lık depremi yani Karadeniz’de yaşanan depremi bizde yaşayabiliriz. Önümüzdeki 50 yıl içerisinde Karadeniz Bölgesi’nde olabilecek en büyük deprem % 90 olasılıkla 6.6 büyüklüğündedir.”

DEPREM GERÇEĞİ ANLATILMALI

“Deprem zararlarını en aza indirebilmek için deprem gerçeğini topluma anlatabilmek gerekmektedir. Trabzon’un sahil kesimi tamamen kumsal üzerindedir. Bu kum aynı zamanda suyla beslenmiştir. Dolayısıyla suya doygun kumsal alan, deprem büyütmesi dediğimiz bir büyütmeye sahiptir yani 6 büyüklüğündeki bir deprem 6.5 ve 7 büyüklüğüne ulaşabilir. Ayrıca sıvılaşma söz konusu olduğu için bu zemindeki binalar yıkılabilir. Trabzon, yamaçlarla oluşmuş bir şehirdir. Orta şiddette bir deprem, yamaçlarda heyelanı oluşturur. O heyelanlı sahalar üzerinde bulunan 20 katlı binaların yıkılması söz konusudur. “Bu bölgede deprem olmaz!” algısı var olduğundan yapılan binalar, deprem tehlikesine karşı açıktır.”

Aralık ayında UNESCO, ebelik mesleğini Somut Olmayan Kültürel Değerler Miras Listesi’ne almıştır. Almanya, Kazakistan, Kıbrıs gibi belli ülkeler, bu oluşuma öncülük ederek mesleğin korunmasına ve gelecek nesillere aktarılmasına yardımcı olmuştur. UNESCO Somut Olmayan Kültürel Değerler Miras Listesi; maddi değeri olmayan, mesleğe özgü bilgi, beceri ve kültür birikimi olan değerleri ortaya koymaktır. Ebelik de bu değerleri taşıyan ve yaşayan bir hazinedir.

EBELİK, GÜVEN ESASLI BİR MESLEKTİR

 “Ebelik; bilim ve sanatın birleştiği, ruh ve etik değerler üzerine temellenmiş profesyonel bir sağlık disiplinidir. Ebelikte, üç önemli bileşen bulunmaktadır. Bunlardan birincisi; bilime dayalı akıl yani kanıt temelli bilgiler ve araştırmalardır. İkincisi; muayene eden, şifa ve güven veren el becerisidir. Üçüncü bileşen ise kalptir. Kalpteki merhamet, sevgi, şefkat çok değerli unsurlardır. Ebelik, toplumda güven esaslı bir meslektir.”

Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölüm Başkanı Doç. Dr. Songül AKTAŞoldu. Ebelik mesleğihakkında konuşanDoç.Dr. AKTAŞ, “Türkiye’de ebelik eğitimi; Cumhuriyet öncesi ilkokul sonrasında, Cumhuriyet döneminden sonra ise ortaokul sonrasında, 1978’lerde Sağlık Meslek Liseleri tarafından verilmiştir. İlk defa 1996 yılında,Lisans Programı; 2003 yılında Lisansüstü Programı ve 2013 yılında da Doktora Programı eğitim vermeye başlamıştır.”

Yayının video kaydını, link üzerinden izleyebilirsiniz.

https://www.youtube.com/watch?v=kJDyFqO4ZX8

ENFLASYONDA CİDDİ ARTIŞLAR

Programda, enflasyon artışına dikkat çekenÖğretim Üyesi Prof. Dr. Yakup Küçükkale,  “Enflasyon son 2 yıldır ciddi sorun haline gelmeye başladı. Devletin resmi istatistiklerine bakıldığında şuan %62 civarındadır. Resmi enflasyon rakamları ile hissedilen enflasyon rakamları zaman zaman örtüşmeyebiliyor. Ülkemizde 2020 yılında gerçekleşen Covid-19 salgını, dünya genelinde ekonomi hacminde ciddi bir daralmaya neden olmuştur. Dünya genelindeki fiyat artışlarının çoğu üretimdeki düşüşten kaynaklanmıştır.”

2025 YILINDA EKONOMİMİZ İYİLEŞMEYE BAŞLAYACAK

 “Rusya ve Ukrayna savaşını ele aldığımızda, bu ülkelerin dünyada üretim açısından önemli bir yeri olduğundan tüm dünyada ekonomik açıdan değişimler meydana gelmiştir. İsrail ve Filistin savaşının gerek dünya açısından gerekse bizim ülkemiz açısından çok büyük etkileri olmaz, olması da beklenmez. Bu iki ülkeye baktığımız zaman her ikisi de küçük ekonomilidir. Ama bu savaş, iki ülke arasında kalmazsa o zaman diğer ülkelerde ekonomik açıdan zarar görebilir. Ülkemizdeki ekonomiyi değerlendirecek olursak yeni bir gelişme ve aksilik oluşmazsa en erken 2025 yılında toparlanmalar başlayacak diyebiliriz.”

12 askerimiz toprağa düşer de kanları nasıl yerde kalmaz onu da anlamış değilim.13 teröristin itlaf edilmesi kanı yerde kalmamasının delili midir?

Değerli yurttaşlarım,

Ey Türk milleti, bugün sizinle apaçık hasbihal edeceğim, konuşacağım.

Öncelikle en önemli hususu vurgulayarak başlayalım.

Türkiye’ye 40 yıldır saldıran Kürtçü terör örgütü bir paravandır. Hiçbir şekilde Kürtlerimizi temsil etmez. PKK, YPG, SDG bin bir surat bukalemun örgütünü ABD ve NATO “sahadaki kara gücümüz “ olarak niteler. Yani ABD ve NATO’nun kara gücü PKK bizim düşmanımızdır. Dolayısıyla ABD ve NATO bu tabloda bizim düşmanımızdır. Onlarla savaşıyoruz. NATO ve ABD izin vermeden PKK Türkiye’ye saldıramaz. Her aşamasından haberdardırlar.

NATO'DA KALARAK TÜRKİYE'Yİ SAVUNAMAYIZ

Bu meseleyi TBMM siyasi partileri, medya ve aydınlarından pek duyamazsınız. Çünkü tamamı NATO’cu ve Atlantikçidir.

Bu şekliyle NATO’da kalarak Türkiye’yi savunamayız.

Türkler kendinizi savunun.

Beylik evladınız köle, gelinlik kızınız cariye olmasın diye Bilge Kağan yüzyıllar ötesinden sesleniyor. Bu ataletle Durmuş Hocaoğlu Bey’in (2023 Senesinde Türkiye Mevcut Olmayabilir) mülakatındaki kehanetine Allah korusun! yol vermiş olursunuz.

Siyasilerimiz ve eli çubuklu uzmanlarımıza göre (çıbığına lüleyim türküsünü hep hatırlıyorum görünce) kaynağı meçhul bir terör saldırısıyla karşı karşıyayız. Bu kadar işi PKK yapıyor. Buna inanmamızı bekliyorlar.

Bu yok sayma ve yanılsama teröre karşı nitelikli bir askeri siyasi ve diplomatik mücadele stratejisinin üretilmesini engelliyor. TBMM kararıyla bütün dünyaya “ bu meselede karşımıza çıkacak bütün terör destekçisi devletlerle sonuna kadar savaşacağımızı ilan etmemiz gerekir."

DÜŞMANI AÇIKÇA TARİF ETMEMİZ GEREKİR

Sayın Cumhurbaşkanı en erken zamanda meclis içi ve dışı siyasi partilerin liderlerini toplayarak bir ortak mutabakatın zeminin oluşturmalıdır.

Düşmanı açıktan tarif etmemiz gerekir.

Bunun siyasi faturasını milletçe üslenmeye hazır olmalıyız.

Aydınlar ve siyasiler, bürokratlar milletimize somut gerçeği net bir biçimde izah etmeleri gerekir.

Türk devletinin elinde bu konuda yeteri kadar bilgi ve belge olduğundan kimsenin kuşkusu olmasın.

***

Soğuk savaş sonrası dönemde Afro Avrasya alanındaki güvenlik mimarisi temelden sarsılarak yeni dinamikler etrafında şekillenmeye başlamıştır. Soğuk savaş dönemindeki statüko Türkiye için büyük ölçüde öngörülebilir bir çerçeve sunuyordu. Oysaki soğuk savaş dönemi sonrasında Türkiye’nin her anlamda öncelikleri, etkileyen ve etkilenen dinamikleri değişmiştir. Bu yeni durumu öngören ve kuşatan bir Grand strateji maalesef ki üretilememiştir. Kör kasabalı ideolojilerle, mahfel dedikosunu veya Dışişleri bürokratlarının küçük sohbetlerini aşmayacak bir takım aktivitelerle bugüne gelinmiştir.

TÜRKLERİN TARİH İÇERİSİNDEKİ EN ÖNEMLİ BECERİSİ

Türk kültür ve medeniyeti kök değerler itibarıyla Avrasya eksenindeki 20 milyon kilometrekarelik coğrafyada şekillenmiştir. Varlık, bilgi, değer, insan, zaman ve mekan anlayışı kadim zamanlardan itibaren Batı dünyasından farklı olagelmiştir. Farklı kültür ve bilgi gelenekleri, birbirine eklemlenerek, dönüşerek kendi zihniyet dünyası içerisinde yorumlanarak yeniden üretilerek oluşur. Türklerin tarih içerisindeki en önemli becerisi bu sentez kabiliyetidir.

Modern dönemde bu hasleti kaybettik.

Düşünmeyi bilmiyoruz; olaylar, sorunlar, semptomlar, görünüşler, bulgular "Theoriya /Nazariye" bağlamına oturtulmazsa, tahlil edilemez. Nazar edeceksin, yüksek bir tepeden ormana bakacaksın, tek tek ağaçlardan ormana geleceksin. Nazar/teoriye yaslanarak attığın ağ bütün bu sorunları kapsayıp kucaklayacak bir imkan sunmalı.

Dezenformasyon bombardımanı altındayız.

Sorunlar karşısında, kişiler ve kurumlar düzeyinde çözümleme yapamıyoruz.

MEVCUT TABLOYU KİM TOPARLAR

Askeri, siyasi, bürokratik elitlerimiz uzunca bir süredir vasat ve vasat altı seviyede. Ülkemizin en büyük talihsizliği, kıramadığı kısırdöngü budur maalesef. Mevcut tabloyu bu kadroların toparlamasının imkan ve ihtimali yoktur, özellikle not edelim.

Bunlarla derdimize çare bulamazsınız.

Biz halen ezber, kes kopyala yapıştır ile kültüre ve beşeri dünyaya ait olgu ve durumlar üzerinde konuşabileceğimizi onlar hakkında önermelerde bulanabileceğimizi zannediyoruz.

Türkiye soğuk savaş sonrası dönemde ortaya çıkan bölge ve dünya resmini doğru bir biçimde okuyup yorumlayamamaktadır. Artık stratejik akıl üretememektedir. Bu anlamda yeni bir politik ve askeri stratejiye ihtiyacı aşikârdır. Türkiye’nin jeopolitik konumu onu Atlantik bloğunun hedef ülkesi haline getirmiştir. Bu açıktır. Birtakım ahmakların zannettiği gibi sizin süzülüp büzülmenizle ona buna yalakalık yapmanızla bu gerçeği değiştiremezsiniz.

Müttefiklerimizle yakın coğrafyamızda ve nüfuz alanlarımızda çelişkilerimiz var, bunu not edelim. Soğuk savaş sonrasında şekillenen yeni Avrupa güvenlik mimarisinde Türkiye'ye yönelik tehdit ve asimetrik tedhiş karşısında NATO maalesef makul, zevahiri kurtaracak bir desteği bile sunmaktan imtina etmiştir.

Bunun karşısında siz ancak kendi milli güç unsurlarınızı ve potansiyellerinizi etkin bir biçimde planlayarak bu stratejik manevra ve mücadelede yer alabilirisiniz.

ÇAY OCAĞINDAKİ GİBİ ÇIHIS EDERSEK

Milli güç unsurlarınızın envanterini imkan ve kabiliyetini bilmiyorsanız nasıl planlayacaksınız?

Türkiye Avrupa Birliği, Atlantik, Ortadoğu, İslam Dünyası, Türk Dünyası, Rusya ve Çin ile ilişkilerini mutlak anlamda birbiri yerine alternatif olarak sunmak doğru değildir. Dünyanın ikinci büyük ekonomisi Çin'in ABD ile AB ile olan ilişkilerine bakınız çelişki ve çatışmaları hep yönetebilir bir skalada tutmaktadırlar. İran'a bakınız. Büyük krizlerde nasıl bir politika takip ediyor? Kriz anlarında diplomasi dilinden sarfı nazar etmemeliyiz. Çay ocağındaki gibi çıhış edersek gereksiz yere hem mahcup oluruz hem de yok yere bedel öderiz, ciddiyetimiz, ağırlığımız ve caydırıcılığımız azalır.

Büyük ölçüde, tek özelliği porselen dişleri, parlak ceketi ve büyük telefonu olan kadrolarla bu siyasi partilerde umut yok. İsteyen istediği kadar darılsın , ülke meselesi söz konusudur ve bundan önemli hiçbir şey yoktur.

Ya devlet!, “huzurevi görüntüsü” veriyor. Onlarca kez yazdım, ciddi bölge araştırmaları yapan akademileriniz halen yoktur veya çok zayıf durumdadır. İlgi sahalarımızın ilişki ve çelişkilerine hakim değiliz. Bu iş bir ehliyet ve liyakat işidir.

Gülümseyerek büyük taşlı yüzük takarak, güveç, haşlama yiyerek, dürüm kollayarak şakalaşarak, tokalaşarak ölçüsüz bir tabasbusla bu tablonun üstesinden gelinemez.

***

Kimse kendisini aldatmasın. Amerika’nın Avrasya’ya yönelik talepleri çoğu kere Kıta Avrupa’sı ile de çelişmektedir. Ama görünürde her şey gayet cicidir. Diplomasi ve siyaset bunun için vardır. Türkiye stratejik perspektifini kendi kültür havzası ekseninde inşa ederek Batı dünyası ile geniş ve etkin bir işbirliği ağı kurabilir. Rusya ile de ilişkilerini derinleştirebilir. Atlantik ile de Hazar ve Orta Asya alanında işbirliği yapabilir. Burada kesişen ve çelişen alanları doğru tespit etmek gerekir.

BLACKJACK ANAYASASI

Kendi kültür havzasında etkin bir Türkiye Batı ve dünya nezdinde daha saygın bir konuma yükselir.

Peki bu çerçeveyi kim çizecek?

Atatürk’ün partisi köleci neoliberalizmi, çok kültürcülüğü savunuyor. İlk ve ikinci genel başkanın icraatlarını sorguluyor, blackjack (21) anayasası peşindeler. Seçmeni de pek yadırgamıyor artık

Devlet yöneten parti Şeyh Said Bulvarıyla övünüyor, ortağından bu yüzden ağır bir ikaz alıyor.

Türk milliyetçileri 3 parti. Bana göre üçündeki politik kadroları toplasanız da bahsettiğim perspektifin içini dolduramazsınız. Oysa bu denli birikimli insanların bulunduğu bu sosyoloji kendi geleneklerinin aydınları ve metinlerine neden alabildiğine yabancılar?

MHP ve İYİP neoliberal ,Zafer Partisi kamucu, planlı ekonomiden yana, hakkını yemeyelim stratejik tehditlere cepheden karşı çıkan tek parti ama Atlantik ilişkilerini bozmanın Türkiye’ye zarar vereceğini , NATO’da bulunmak bizi NATO’dan gelecek saldırılara karşı koruyor anlayışındalar.

BÖYLE TERÖRLE MÜCADELE EDEMEZSİNİZ

Öncelikle Türkiye’yi bu girdaptan kurtaracak milli bilgiyi acele etmeden inşa etmemiz gerekir. Kaçan ve göçen bir şey yoktur. Teori ve bilgiye bağlı olarak siyasi pratik şeması oluşturulmalıdır. Bireysel ve toplumsal özgürlüklerin gerçekleşme alanı olarak egemen devlet çerçevesine karşı terör saldırılarına yaklaşımı anlamak için Menemen İsyanı başladığındaki genç cumhuriyetin tavrını örnek alabilirisiniz.

Terör örgütü şefi Şeyh Said’in ismini bulvarlara verdiğiniz, yasalara aykırı olarak adına dernek kurulmasına izin verdiğiniz için övünerek terörle mücadele edemezsiniz.

Sayın Bahçeli bunu çok net ifade etti lakin yetkililerin duyup duymadığından emin değilim.

TÜRK NÜFUSU KARŞISINDA YÜKSELTİLEN GAYRI TÜRK NÜFUS

Bu kadar sığınmacıyla güvenlik sağlayamayız,

Bilmeden, anlamadan cesaret verirsiniz.

İçimizde harekete geçmemiş paramiliter büyük bir potansiyel var. Türk nüfusu karşısında gayrı Türk nüfusun potansiyelinin bu denli yükseltmenin siyasi bir hedefi vardır. Kimse aklımızla alay etmesin.

Türk, kendini savun!

Bu şekilde demografik kompozisyonu değiştirerek Türk milletine hamle planlayan dış güçler yanlış hesap yapıyorlar, onları ikaz ediyoruz.

Türk milleti yine kendini savunur da çok yer eşmek gerekir, zaman uzar.

BUNUN İÇİN HEPİMİZİ ÖLDÜRMENİZ LAZIM

Bunu anlamak için çok büyük âlim olmaya gerek yok. Tarihe bakmak yeter.

Burada Anadolu Mezopotamya gayri Türk Kenef Federasyonu kurdurmayacağız.

Bunun için hepimizi öldürmeniz gerekiyor.

TSK ve akademik kurumları süratle asli hüviyetine kavuşturulmalıdır. Paralı ve 12 ay altı askerliğe son verilmelidir. TSK bir devrim yapmış Millet ordusudur, kurucu ideolojisi vardır, lejyon değildir.

Bunu komuta kademesi bilmiyorsa orada ne işi var?

Profesyonel ordu emperyal ülkelere özgüdür. Milli ordularda profesyonel kadrolar olur ama ana yapı millete dayanır.

ARABİZM SOSUNA BULANMIŞ BİR SELEFİ ÖZENİŞ

Bütün dünyada dindarlar aynı zamanda o ülkenin milliyetçileridir. Arabizm sosuna bulanmış bir selefi özeniş çağla el sıkışmamıza engeldir. Yeni bir Ortaçağ özlemiyle dünyanın taşrasına savruluruz. PISA testleri cemaat ve tarikatlarla yapılan eğitimin neticesini gösteriyor. Bu eğitim sitemiyle milli beka sağlanamaz. 800 yıllık üniversite geçmişi olan 450 milyon nüfusu olan Avrupa’da 15 milyon üniversite öğrencesiyle 300 kişiden biri üniversiteye erişirken bizde 85 milyon nüfus 7,5 milyon üniversite öğrencisiyle 12 kişiden biri üniversiteye erişiyor. Bu bir felakettir. Bütün Avrupa kıtasından fazla Tıp, Ziraat ve Veteriner fakültemiz var sonu ortada. Almanya’nın 4 katı hukuk fakültemiz var sonuç ortada.

Devlet ve Tanrı bizim siyasal geleneğimizde ortak kabul etmez.

Ya vardır ya yoktur. Modern hukuk devleti teorisinde yasalara ve hukuka bağlı şiddet kullanma tekelini biz bu yüzden devlete veririz. Devleti temsil eden zevatın NATO askeri komite toplantısında Fadime Abula gibi elleri dizlerinde oturmayıp Kurtlar Vadisinde Ziya Bey’in Karahanlı ve Kılıç’a söylediği gibi “ben uyumuyorsam bu akşam kimse uyuyamaz” diyebilmesi lazım. Bu terör sizi de vurabilir mesajı bile yeter. Canları bizden daha kıymetlidir!

**

Türkiye’nin sorunlarının çözümü vardır. Genç ve nitelikli insan gücü, dışlanmış liyakatli kadroları vardır.

Sadece bir tanesini söyleyeyim. Yıllık 50 milyar doları aşan imar rantını –ince gözlüklü belediye yerel siyasetinin elinden alıp- hazine içine alırsak bütçe açığını kapatırız , tüm çiftçilere bedava mazot ve gübre verebiliriz maliyet çok düşer, halleri de düzenlersek ucuz ve sağlıklı gıdaya erişiriz. Bütün dünyada dolar bazında gıda fiyatları düşerken tarım ülkesi Türkiye’deki artış akılla izah edilemez. Memur, işçi ve emeklilere insan gibi yaşayacak bir refah düzeyi sağlarız.

DOĞAN AVCIOĞLU NE DEDİ

Bu köleci neoliberal talancı sistemde ne güvenliğimizi sağlayabiliriz ne de kalkınabiliriz.

Doğan Avcıoğlu 1960’larda söyledi nerede belediyeleri şirketle yöneten solcular?

GSMH’nın %15 kısmını her yıl üretime ve yatırıma aktaramazsak milleti kandırmayın diyor Doğan Bey.

Agah Oktay Güner 1970’lerde benzer şeyleri tekrar etti. İkisi de Sorbon’lu farklı geleneklerden gelen aynı noktada buluşan milli değerler.

Çağrılarına biz sahip çıktık.

Doğan Bey kadar değil GSMH’nın %10’luk kısmını katma değeri yüksek üretime aktaracağız. Yıllık 120 milyar dolar 2022 GSMH’sına göre bu rakam.10 yılda 1trilyon 200 milyon dolar yatırım milli geliri katlar. İşsizliği bitirir.

Bizi 12 Eylül darbesiyle bizi neoliberal piyasacı sisteme geçiren müesses dünya nizamı rahatsız olur bundan. Arkasına büyük bir siyasi irade koyarsak hepsini aşarız. Var mısınız?

ÇAĞRI YAPIYORUM

Yalana teslim olmayın. Kendinizi ve çevrenizi boş yalanlarla kandırmayın.

Buradan bir çağrı yapıyorum

Türk milliyetçileri ve Atatürkçülerin kamucu, halkçı, planlı, üreten ve adil şekilde paylaşan bir ekonomi politik temelinde Cumhuriyet, anayasal rejim ve Atatürk ilkeleri çerçevesinde bir siyasi eksende buluşmaları tek seçenektir. CHP,İYİP ve diğer Neoliberalizmlerden, tek kelime neoliberalizm ve emperyalizm eleştirisi yapmadan 3.yol dürümüne ulaşılamaz. Böyle bir “özü başınalık” arayışı, boş bir söhbettir. Belə bir söhbətin heç bir əsası yoxdur. Düz danışmaq lazımdır.

Yapamıyorsanız, zemini hazırlayın , yol açarak tarihe geçin. Yarına sesinizin yankısı kalsın.

Bilgi, hüner ve erdem “biz bağımsız ve bağlantısız Türk milliyetçilerinde” mevcuttur.

Hayatı hep bugünkü gibi zannediyorsanız yanıldığınızı peşinen söyleyelim. Çok değil 50-60 sene önce Trabzon’da yaşayanların farklı bir dünyada yaşadıklarını ancak yaşı müsait olan büyüklerimizden dinledikçe veya eskiye ait hatıratları okuyunca anlayabiliyorsunuz. Hoş eskileri anlatacak yaşlılarımız da artık aramızdan ayrıldı sayılır. Kalanların da büyük çoğunluğu yaşlılığın amansız hastalıkları ile uğraştıklarını görüyoruz. 

Gazeteci Kemal Çuman önemli bir işe imza attı ve 1900’lü yılların başında Trabzon’da dünyaya gelen seksen ve daha yüksek yaşlardaki 46 büyüğümüzle yaptığı röportajları Haykırışlar adıyla kitaplaştırdı. 527 sayfadan oluşan eser, 1930’lu 40’lı yıllarda çocuklukları Trabzon’da geçen ve büyük bir kısmı kitabı göremeden vefat eden insanların hayat hikâyelerindeki mazideki Trabzon’u gözler önüne seriyor.

Kitabın sayfa sayısı sizi korkutmasın. Zira Çuman eserinde Cumhuriyetin ilk elli yılında Trabzon’da daha çok köy hayatı hakkında bugün için bizleri hayretler içinde bırakan yaşam azim ve çilelerini son derece akıcı üslupla okuyucunun önüne seriyor. Biz de kitabı ilgi ile okuyarak Mazideki Trabzon sayfasının müdavimleri için kısa bir değerlendirme yapalım istedik.

BÜYÜK ÇOĞUNLUK KÖYLERDE YAŞIYORDU

Dikkatimizi ilk çeken husus, kitapta yer alan 80 ve üzeri yaşlarda olanların tamamının neredeyse köylerde dünyaya gelmiş ve bir köy yaşantılarının olmasıdır. Çünkü o yıllarda sadece Trabzon’da değil bütün şehirlerimizde insanların büyük bir çoğunluğu köylerde yaşamaktaydı. Köylerden şehre akın çok sonraları başlamış ve bugünkü gibi köyler sayfiye alanlarına dönmüş değildi.

Bugün lise hatta üniversite çağındaki gençlerimiz bu yaşlarına kadar herhangi bir sorumluluk almadan yaşamalarına karşın, o dönemin çocuklarının  ortak özelliği üzerlerindeki büyük sorumluluklar  nedeniyle çocukluklarını yaşayamamış olmalarıdır. Nitekim kendisi ile röportaj yapılan yaşlılarımızın bir kısmının “oyun oynamak bizim için hayaldi” sözü bunu doğruluyor.

Çocuk olur da nasıl oyun oynamaz? Çünkü vakitleri yok. Her gün küçük yaşta çocuğun onlarca büyük ve küçükbaş hayvanı otlatmak görevi vardı.  Ailelerin tarlada bahçede en önemli yardımcıları çocuklardı. Köylerde maaşlı insan olmaz eğer üretmezseler yaşamaları mümkün değildi. Hoş ürettikleri neydi ki, mısır, fasulye, patates, tereyağı, peynir… Onlar da bir yıllık ihtiyaca yetmezdi. Peki fındık? O 1950’lerden sonra dikilmeye başlanmış. Sonra köylerde her evin en az 4-5 ineği olurdu diyorlar. Beşikdüzü Zemberek köyünde doğan Murat Cihan 1950 yılında 360 haneli köyümüzde bin 80 inek vardı diyor. Bugün koca köyde sadece 4-5 inek kaldığını söylüyor.

MISIR ÇOK ÖNEMLİYDİ

Kitapta hayat hikâyesi anlatılan merhum Alaattin Bahçekapılı’nın deyişi ile “Mısır yoksa açlıktan ölürdün. Tarlana mısır ekmiyorsan veya az mısırın oluyorsa aç gezmek zorundaydın.” Bugün mısırın hayatımızdaki yeri hafta sonları ara sıra nostalji olsun diye yapılan kuymaktan başka nedir ki. Hadi bir de haşlanmış mısır diyelim.

O yıllarda yaşayanların en önemli derdi açlık, yokluk. Bugün envaı çeşitte donattığımız kahvaltı masalarımızda yemek beğenmeyen çocuklarımızı görünce yokluktan aç yattığını, aç gezdiğini öğrendiğimiz ecdadımıza acıyoruz. 

Şimdi kapının önünde servise mırın kırın binen çocuklarımızın yanında, geçmişteki çocukların 5-10 km mesafedeki okula yaz kış, yağmur çamur yürüyerek gitmeleri, üstelik ayaklarında el yapımı çarıklarla yürümeleri kitapta yer alan yaşlılarımızın ortak anlatımı.

Sonra bugün asla anlayamayacağımız bir yaşam standardı da “iki odalı evde evli dört-beş kardeşin eşleri ve çocuklarıyla birlikte yaşamasının” vakayı adiyeden olması bizi hayret içerisinde bırakıyor. Ancak tüm yaşlıların ortak anlattığı “kalabalıktık ancak hiçbir sıkıntı yaşamadık” sözü dikkatimizi çekiyor. Anne baba ve iki çocuğumuzla 4 odalı evlere sığamayan bizlerin bunu hayal dahi etmesi mümkün değil.

Kitapta yer alan piri fanilerin ortak bahsettiği bir husus da o yıllarda komşuluğun, yardımlaşmanın ve paylaşmanın bugünle mukayese edilemeyecek derece yüksek oluşudur. Kitapta örneği verilen evi yanan kişiye 200 kişinin yardıma gelerek yeni ev yapılması bunun en güzel örneği. “Komşular arasında para asla mevzubahis olmazdı” sözü neredeyse herkesin ortak sözü. Hatta “Komşuluk aile içinde bir yaşam gibiydi.”

KADIN OLMANIN ZORLUĞU

Kitapta çoğunlukla erkekler konuşturulmuş olsa da her kesin üzerinde durduğu nokta o dönemde kadın olmanın zorluğudur. Bütün iş onların sırtındadır. 10 kilometre mesafeden ormana gidip hayvanların altına serecek yaprak toplamak, odun taşımak, tarlada bahçede çalışmak, tüm evin yükünü sırtlanmak, aynı evi kaynanasıyla kayınpederiyle kayınbiraderleriyle ve onların çocukları ile paylaşmak…

Kitapta yer alan nenelerimizden İfakat Karagöz’ün “15 kişi aynı odada yatıyorduk. Ancak 56 yıl hiçbir tartışmamız olmadı” sözünü nasıl yorumlayalım, nasıl anlayalım. “10 km uzaktan sırtımda odun taşıdım. Bizim çektiklerimizi Allah kimseye yaşatmasın” diyen İfakat teyzenin hatıralarını hüzün duymadan nasıl okuyalım. Sırtında seksen kilo yükle altı saatte yaylaya çıkan ve şu an aramızda bulunmayan Fatma Ayşe teyzenin hikâyesini hüzün duymadan nasıl dinleyelim.

KÖY ÖĞRETMENLERİ VE FEDAKARLIKLARI

O yıllarda daha rahat yaşayanların memur ailelerinin olduğunu öğreniyoruz. Ancak onların da çocukluklarında aynı çileler var. Hele köy öğretmenleri. Kitapta ortak konulardan birisi de o yıllarda ki köy öğretmenlerinin fedakârlıkları. Yaşlılar ilkokul öğretmenlerini unutamıyorlar. Onların bu aç sefil çocukların hayatlarına nasıl dokunduklarının onlarca hikâyesi kitapta var. Bir de yaşlıların ortak söylemi, o günler ilkokulda daha çok bilgi verildiği noktasındadır. “Bizim ilkokulda öğrendiklerimizi üniversitede öğretmiyorlar” diyorlar.

Sözü daha fazla uzatmayalım. Eline emeğine sağlık Kemal Çuman, bir dönemin yaşanmışlıklarını ölümsüz hale getirdin diyerek bitirelim.

 Saygın ve iddialıdır. Tevazu sergiler. Tanımlama çerçevesi geniş ve güvenilirdir. Çünkü Özfatura, merkez sağ siyasetinin itibarlı ve önde gelen isimlerindendir.

2000’li yıllarıydı. Emrinde danışman olarak çalışmaktan onur duyduğum, devlet ve siyaset adamı, devlet eski bakanı Yılmaz Karakoyunlu ile birlikte Dikmen Vadisi’ndeki ofisinde yemek yemiştik.

Burhan Özfatura, “Dikmen Vadisi” projesini uzun uzun anlatmıştı, yakın dostu Yılmaz Karakoyunlu’ya. Hatta Vadi’deki satılık dairelerden, yatırım amaçlı almasını önermişti. Dönemin kudretli bakanı Karakoyunlu, paramızla alacağımız daireye bile sözü olur, etik olmaz diyerek kabul etmemişti. Keşke alsaydık. Şimdi Dikmen Vadisi’nde, manzaralı, güzel dairelerimiz olurdu.

***

Tarihten bir yaprak… Türkiye’de 1983’ten beri neredeyse kesintisiz olarak iktidarda bulunan ve yeni liberal ekonomi politikalarının uygulayıcısı olan yeni muhafazakâr sağ yerel yönetimler açısından 1989-1994 yılları arasında bir dönem kesintiye uğramıştır.

 1989 yılında yapılan yerel seçimlerde İstanbul, Ankara ve İzmir’de sosyal demokrat adaylar seçimleri kazanmıştır. 1989-1994 yılları arasında İstanbul, Ankara ve İzmir’de belediye başkanı seçilen üç sosyal demokrat belediye başkanının uyguladıkları politikaların, 1970’li yıllarda uygulanan toplumcu belediyecilikten ve 1999’dan sonra AK Parti’li belediye başkanlarının uyguladığı sosyal belediyecilikle farklarının ve fakat kesişme alanlarının ortaya konması önemlidir.

 Bu farklılıklar ve kesişme alanları, kentsel politika üretimi, siyasi aktörler ve güç ilişkileri ile ilgili olduğu kadar, bu üç kentin tarihsel ve sosyo-mekansal özgünlükleri ve üç belediye başkanının politik geçmişleri ve yerel yönetim anlayışlarıyla da ilişkilidir. Burhan Özfatura, başarılı olmuş bir başkandır.

***

Gelelim Dikmen Vadisi’ne… Vakit buldukça; hafta sonları gider, yürüyüş yaparız. Yılın dört mevsimini tüm güzellikleriyle yansıtan ve her mevsim ayrı bir renge bürünen Dikmen Vadisi, Başkent Ankara’nın merkezinde rengârenk görüntüsü, kuşların cıvıltısı, çocukların neşeli sesleri ve insanların huzuruyla apayrı bir yaşam alanı.

 Sadece bölgede oturanlar değil Ankara’nın dört bir tarafından misafirleriyle dolu doludur Dikmen Vadisi…

Yazın yemyeşil görüntüsü ve modern binalarıyla göz kamaştırır.

 Sonbaharda sararan yaprakların ağaçlarla vedalaşmasına şahit olunur, kışın dökülen yapraklarıyla çıplak kalmış ağaçlar karla örtünür.

 İlkbahar’da ise yepyeni yaprakların dallardaki uyanışına şahit olursunuz bu Vadi’de. Ama her mevsim yeşil, kırmızı ve sarı arasındaki renk cümbüşüyle renklendirir misafirlerinin fotoğraflarını.

Gelin ve damatlıklarıyla düğün günlerini ölümsüzleştirenler, oksijen dolu atmosferin nefesini içine çekerek yürüyüş yapanlar, gezenler, parktaki banklarda dinlenenler…

 Gecelere özel aydınlatmasıyla da ayrı bir parıldar Dikmen Vadisi…

Şehrin orta yerinde, 707 bin metrekareden oluşan dev vadide bulunan 42 farklı türdeki yaklaşık 20 bin ağacı, çeşitli türlerdeki 421 bin çalısı, 15 bin sarmaşığı ve rengarenk çiçekleriyle Dikmen Vadisi’nin güzelliği işte böyle yansıyor fotoğraf karelerine…

Ama ne yazık ki,dünyada özellikle ülkemizde kadına şiddette önleyici bir politika geliştirmek yerine ” geçen yıl oranla bu yıl sayı düştü ” anlayışı hâkim.

Kadına yönelik şiddeti tanımlamak istersek,kadınların cinsiyetleri nedeniyle maruz kaldıkları fiziksel, cinsel, psikolojik acı  verebilecek olan her türlü eylem ve  uygulama diyebiliriz.

Bugün dünyada kadınların yüzde ellisi,ülkemizde ise yüzde 90’ı eşlerinden fiziksel ve sözlü şiddet görmekte.

Kadına şiddet dünyanın pek çok yerinde sıklıkla rastlanan cinsiyete dayalı bir  insan hakları ihlalidir. Bu  ihlâl doğumdan itibaren cinsiyeti nedeniyle özellikle kırsal kesimlerde kız çocuklarını istememekle başlar.Daha sonra yine cinsiyeti nedeniyle okula gönderilmemekle devam eder.Cinsiyeti nedeniyle çocuk yaşta evlendirilir.Yine cinsiyeti nedeniyle  Aile içi şiddet,tecavüz,zorbalık,baskı,namusa dayandırılarak işlenen töre cinayetleri.. Dolayısıyla kız çocuk, erkek cocuğa nazaran hayata bir sıfır değil,beş sıfır yenik başlar.

Aslında Böyle bir günün olması, buna ihtiyaç duyulması bile utanç verici…

Uluslararası  OECD verilerine  bakacak olursak,tablo oldukça iç karartıcı.

Türkiye,182 ülke arasında;
-Kadın milletvekili sıralamasında 132.
-Kadın bakan sıralamasında 168.
-Kadın cinayetlerinde 3.
-Çocuk gelinlerde 3. sırada

Türkiye, Kadına şiddette  ise;%38 oranıyla 1.sırada yer alıyor.Türkiye’yi takip eden ülkeler   %37,4 oranıyla Kolombiya, %36 oranla Kosta Rika . ABD ise %35,6 şiddete maruz kalan kadın oranıyla dördüncü sırada yer alıyor. Listeyi %30 şiddete maruz kalan kadın oranıyla Finlandiya, %29 oranla İngiltere, %26 oranla Fransa, %22 oranla Almanya ve %19 oranlarla Yunanistan ve İtalya takip ediyor.

Demek ki;biz ülke olarak sınıfta kalmışız!

Peki “Kadına karşı şiddetle mücadelede” neler yapılabilir?

Öncelikle Devlet çok yönlü olarak bu ciddi sorunu ele almalı, bu konuda gerekli politikalar üretmelidir.Kadınların, eğitim ve iş hayatında desteklenmesine ve meslek sahibi olmalarına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.Şiddete uğramış mağdur kadınlar için güvenli, kolayca ulaşılabilir, her zaman sığınabilecekleri kurumlar, gerekli tedbirler alınarak oluşturulmalıdır.Bu örnekleri çoğaltmak mümkün.Kısacası kadına karşı karşı şiddet eylemlerinin önüne geçebilmek için toplumsal düzeyde hareket edilmesi gerekmekte..

Kadına şiddet, insanlığın intiharıdır….

Bir kadına şiddet uygulamak sizin güçlü bir insan olduğunuzu göstermez,ama insan olmadığınızı gösterir.
Sunu da belirteyim;Sadece
fiziksel değil psikolojik șiddete de karsıyız elbet..

Kadına şiddete seyirci kalma!
Bu suça ortak olma!

25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü’nde,Evde, İşyerinde, Sokakta avazımın çıktığı kadar #KadinaSiddeteHayır diyorum!

Dilek ONAY CAN

#25KasımKadınaŞiddetleUluslararasıMücadeleGünü

Trabzon, dört bin yıllık bilinen tarihi ile, gelişmeye çok müsait olduğu halde, geçmişte yaşanılan sınırlar içersine hapsetmek isabetsiz olduğu gibi, süratle artan nüfus bu isteği, yani açılmayı mecbur kılmaktadır. Fatih’in fethettiği, Yavuzun valilik yaptığı, Kanuni’nin doğduğu şehir olan Trabzon’un ismine yayık büyük düşünmek gerektiği halde, idare mekanizmasında bulunan kişilerin,bu oluşumda eksik olduğu açıktır.

Trabzon’un gelişmesi ve kalkınma hamlesini daha yukarılarda görmesi için mutlaka güneye açılmalı ve bu bağlamda güney çevre yolunun inşaatının hızlandırılması gerekmektedir. Güney çevre yolu ile birlikte iskan ve sosyal alanlar artacağı gibi, potansiyeli büyük yatırımların mevcut şehir içindeki tıkanıklığı aşma düşüncesiyle, güneye aktarılması önemli olacaktır. Evet, Trabzon’un Büyükşehir Belediyesi ve merkezi Ortahisar belediye bu büyümenin önünü açması için planlama yapması gerekmektedir. Bugün, Trabzon’un çok yerinde yapılan özverili çalışmaların yaşanılırlığa ışık olduğu gerçeğini belirtirken, büyüme ve gelişmeye engel teşkil eden bütün unsurları bir arada toplayacak güneye açılmalı ve güney çevre yolu mutlaka hayata geçirilmelidir.

Denizin en güzel kokusunu özgürce yürürken içimize çekerdik.

Ayasofya müzesinin yemyeşil bahçelerinde şen kahkahalarla oynarken, Ayasofya'nın tarihi güzelliklerini görmeye ve hissetmeye gelen turistler bize çikolata verirlerdi. Oyun oynamaktan yorulan küçük bedenimiz Ayasofya'nın içinde bulunan tarihi çeşmeden su içerdi. İçtiğimiz su bütün yorgunluğumuzu alırdı.

Fatih İlkokulunun bahçesinde bulunan çam ağaçlarının kokusu ve rüzgarın ağaçlara değdiğinde çıkardığı ses... Yıllardır aklımdan çıkmıyor. Hanımeli kokusunu hissettiğim her an aklıma çocukluğum gelir. İlkbahar gelince evleri sevgiyle kucaklardı sarmaşık gülleri. Komşu değil de aile olduğumuz

mahallemizi hala daha özlerim. Koşarak sahile indiğimiz de eve dönmenin en güvenli yolu Atatürk heykelinin yanından geçtiğimiz yerdi. Babamın güvenli kolları arasında sahil de gezdiğim günleri hala daha özlemle hatırlarım.

Her sahilden geçtiğim de denize bakar o günleri yad ederim.

Çocukluğumun geçtiği o sokaklar ve mahallenin eski ruhu yok artık. Ama çocukluğum aklıma geldiğinde küçük bir tebessüm ve geçmişin verdiği huzur var içimde...

Ak Parti İktidarı ile birlikte uygulanan yanlış tarım politikaları,  şeker üretimine koyulan üretim  kotası, mazota,  gübreye,  ilaca,  tohuma  gelen  zamlar  çiftçilerin  üreticilerin  sayısının azalmasına  bu bölgede geçimini  temin  edemeyeceğini  anlayan  insanların  bu  memleketi  terk etmesi Büyükşehirlere göçüp üretici konumundan tüketici konumuna geçmesi ile sonuçlanmıştır. Bu yanlış uygulamaların neticesinde şeker pancarı üretimimiz kuraklığında etkisi ile 3 bin dönüm alanda geçen yıl 6 bin ton şeker üretimine düşmüştür. Bu yıl ise 3 bin dönüm de 12 bin ton üretim beklemekteyiz. Kelkit İlçemizde pancar alım yeri kapatıldı üreticiler ürününü 65 km. uzaklığa Erzincan’a götürmektedir bu kantarda üründe % 40 oranında fire yani 1 kamyonda 8 ton ürün kaybı oluşmaktadır. İlçemizde pancar alım yerinin açılmasını, TMO’nun şubesinin faaliyete geçmesini üretilen ürünlerin hakkı ile alınmasını istiyoruz.

Ülkemizde tarım politikaları doğru yönetilirse 300 Milyon nüfusa yetecek kadar ürün üretebiliriz. Tarımsal destekleri ilkbahar döneminde gerçek üreticiye 50 milyar TL verirsek bunun ekonomimize katkısı 300 Milyar TL olur. İşsizliği azaltmayı amaçlayan, üniversite mezunu gençlerimize  iş  bulmaya  yönelik,  ürettiğimiz  ürünlerin  satılmasına  yönelik  memlekette  katma  değer  oluşturacak  ürünlerin  ortaya  çıkarılması  elimizde  olan  ürünlerin  dünya  piyasasında  satılarak  memleketimize  paranın  getirilmesini   sağlayarak  bir  hareket  kabiliyeti  kazanmak  zorundayız. Bu  ülke  tarımla  kuruldu, tarımla  kalkınacak  birilerinin  tarımı  çok  dikkate  almaması  üreticinin de onları sandıkta dikkate almayacağı ile sonuçlanacaktır. Bizim  elimizde  geçer akçemiz  bizim  elimizde  tek  tutanak  olduğumuz  ülkemizin  içinde  bulunduğu  coğrafya  konum  ve  her  bölgenin  yetiştirdiği  ürünler  itibariyle  bölgemiz  tarım  ve  tarıma  bağlı sanayisini oluşturarak  devam  etmesi  hareket  kabiliyetinin  tarım  olması  lazım  olduğuna  inanıyoruz.

Geçen yıl 2100 TL buğday fiyatı açıklandı 3 ay sonra Rusya’dan 6bin 700 Tl’ye buğday ithal edildi. Yerli çiftçi neden bu yanlış fiyat politikası ile eziliyor. Geçen yıl 670 TL’ye dolan traktörün deposu bu yıl 3 Bin 200 TL’ye doluyor. Geçen yıl 100 dönüm eken vatandaş bu yıl 50 dönüm ekiyor seneye 20 dönüm ekecek bu yanlış tarım politikalarının sonucu 1980 yılında Kelkit ilçemizin nüfusu 105 Bin’den şuanda 41 Bin’e düştü.

Ak Parti İktidarı ile birlikte uygulanan yanlış tarım politikaları,  şeker üretimine koyulan üretim  kotası, mazota,  gübreye,  ilaca,  tohuma  gelen  zamlar  çiftçilerin  üreticilerin  sayısının azalmasına  bu bölgede geçimini  temin  edemeyeceğini  anlayan  insanların  bu  memleketi  terk etmesi Büyükşehirlere göçüp üretici konumundan tüketici konumuna geçmesi ile sonuçlanmıştır. Bu yanlış uygulamaların neticesinde şeker pancarı üretimimiz kuraklığında etkisi ile 3 bin dönüm alanda geçen yıl 6 bin ton şeker üretimine düşmüştür. Bu yıl ise 3 bin dönüm de 12 bin ton üretim beklemekteyiz. Kelkit İlçemizde pancar alım yeri kapatıldı üreticiler ürününü 65 km. uzaklığa Erzincan’a götürmektedir bu kantarda üründe % 40 oranında fire yani 1 kamyonda 8 ton ürün kaybı oluşmaktadır. İlçemizde pancar alım yerinin açılmasını, TMO’nun şubesinin faaliyete geçmesini üretilen ürünlerin hakkı ile alınmasını istiyoruz.

Ülkemizde tarım politikaları doğru yönetilirse 300 Milyon nüfusa yetecek kadar ürün üretebiliriz. Tarımsal destekleri ilkbahar döneminde gerçek üreticiye 50 milyar TL verirsek bunun ekonomimize katkısı 300 Milyar TL olur. İşsizliği azaltmayı amaçlayan, üniversite mezunu gençlerimize  iş  bulmaya  yönelik,  ürettiğimiz  ürünlerin  satılmasına  yönelik  memlekette  katma  değer  oluşturacak  ürünlerin  ortaya  çıkarılması  elimizde  olan  ürünlerin  dünya  piyasasında  satılarak  memleketimize  paranın  getirilmesini   sağlayarak  bir  hareket  kabiliyeti  kazanmak  zorundayız. Bu  ülke  tarımla  kuruldu, tarımla  kalkınacak  birilerinin  tarımı  çok  dikkate  almaması  üreticinin de onları sandıkta dikkate almayacağı ile sonuçlanacaktır. Bizim  elimizde  geçer akçemiz  bizim  elimizde  tek  tutanak  olduğumuz  ülkemizin  içinde  bulunduğu  coğrafya  konum  ve  her  bölgenin  yetiştirdiği  ürünler  itibariyle  bölgemiz  tarım  ve  tarıma  bağlı sanayisini oluşturarak  devam  etmesi  hareket  kabiliyetinin  tarım  olması  lazım  olduğuna  inanıyoruz.

Geçen yıl 2100 TL buğday fiyatı açıklandı 3 ay sonra Rusya’dan 6bin 700 Tl’ye buğday ithal edildi. Yerli çiftçi neden bu yanlış fiyat politikası ile eziliyor. Geçen yıl 670 TL’ye dolan traktörün deposu bu yıl 3 Bin 200 TL’ye doluyor. Geçen yıl 100 dönüm eken vatandaş bu yıl 50 dönüm ekiyor seneye 20 dönüm ekecek bu yanlış tarım politikalarının sonucu 1980 yılında Kelkit ilçemizin nüfusu 105 Bin’den şuanda 41 Bin’e düştü.

14 Mayıs’ta yapılacak Cumhurbaşkanı Seçimi ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi için listeler netlik kazandı.

Listede Trabzon Ak Parti’den Adil Karaismailoğlu, Mustafa Şen, Yılmaz Büyükaydın, Vehbi Koç, Meryem Sürmen ve Zafer Ofluoğlu yer alırken mevcut Milletvekilleri Muhammet Balta, Adnan Günnar, Bahar Ayvazoğlu ve Salih Cora'nın yer almaması ise dikkat çekti.

Yılmaz Büyükaydın ve Zafer Ofluoğlu Aday Adaylığı için başvuru yapmamışlardı. Eski bakan Faruk Özak’ın önerisi ile Yılmaz Büyükaydın’ın 3. Sırada aday gösterildiği belirtiliyor. Mustafa Şen’in liste başı olacağı 15 gündür gündemdeydi. Fakat Ak Parti Genel Merkezi Trabzon’da seçimi sürükleyecek kişinin Ulaştırma Bakanı Adil Karaismailoğlu olduğunda karar kıldı ve Trabzon’un en kalabalık 2. İlçesi olan Akçaabatlı Mustafa Şen’i 2. Sıra aday yaptı. Bu noktada en önemli sorun Trabzon’da en büyük problemin ulaşımda yaşanan aksaklıklar olduğu gerçeği ortada duruyor. Önceki seçimlerde Ak Partinin vatandaşa söz verdiği Demiryolu, Raylı sistem ve Güney Çevre yolu konusunda halen bir yol alınamamış olması Ak Parti teşkilatlarını seçim çalışmasında çok yoracak. Trabzon'da 2011 yılında temeli atılan ve önemli bir ulaşım altyapısı olarak planlanan Kanuni Bulvarı'nın halen bitirilememesi de bu noktada ciddi bir sorun olarak ortada duruyor.

Araklı İlçesinde vatandaşlar Ak Partiden seçilecek sırada İlçelerinden birinin gösterilmesini çok istedi fakat her seçim Erdoğan’ın 1. parti çıktığı Araklı’da bu sesi duyan olmadı.

Peki Trabzonlu Bakanlar hangi illerden aday gösterildi?

İşte listede yer alan Bakanlar ve aday gösterildikleri iller; 

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu İstanbul'dan, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank Bursa'dan, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismaioğlu Trabzon'dan ve Ticaret Bakanı Mehmet Muş Samsun'dan aday gösterildi. 

CHP TRABZON MİLLETVEKİLİ ADAYLARI

1 - Sibel Suiçmez

2 - Ahmet Kaya

3 - Murat Özçilingir

4 - Musa Hacıoğlu

5 - İlker Akıncı

6 - Mustafa Erdi Çakır

2016 yılında Trabzon Barosu Başkanı olarak göreve gelen Sibel Suiçmez, 2022 yılında görevinden istifa etmişti. Suiçmez, Türkiye Barolar Birliği’nde Başkan Yardımcısı olarak görev almıştı.  Mevcut Milletvekili Ahmet kaya’nın listede 2. Sırada yer alması önümüzdeki seçimlerde Chp’nin Trabzonda vekil sayısını 2’ye çıkarmak için ciddi bir çalışma yürüteceğini ortaya koydu. Ahmet Kaya TBMM’de Trabzon ve Bölge halkının sorunlarını her fırsatta dile getirerek çözüm üretme noktasında önemli çaba sarf etmişti.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu mevcut milletvekillerinin yarısını tekrar aday göstermedi.

CHP İl Başkanı Nurcan Aşçı Demiröz
listelerin açıklanmasının ardından yaptığı açıklamada: “Değerli partililerimiz, hemşerilerimiz! Adaylarımız kesinleşmiştir. Heyecanlı bir çalışma dönemine giriyoruz. Başaracağımızdan hiç şüphem yok. Aday adaylarımızın tanıtım sürecinde sahada göstermiş olduğu çalışmadan çok olumlu geri dönüşler aldım. Aynı azim ve irade ile birlikte, dayanışma içinde çalışmak motivasyonumuzu artıracaktır. Hep birlikte başaracağız. Adaylarımıza başarılar dilerim” dedi.

CHP'li tarihinde ilk kez iki başörtülü kadın milletvekili adayı gösterildi. Kılıçdaroğlu aday gösteremediği kurmaylarına “Birlikte daha çok yol yürüyeceğiz” mesajı verdi.

Araklı Özgen Mahallesi'nden Ali Rıza Erbay Chp Ankara 2. Bölgeden 6. sıra Milletvekili adayı oldu.

MYK üyelerinin büyük çoğunluğunun aday olması beklenmezken son dakika değişlikleri ile 17 Genel Başkan Yardımcısından 6'sı aday olmadı. Eski Adalet Bakanı Sadullah Ergin'in Ankara'dan CHP listelerinden aday gösterilmesi örgütün tepkisine neden oldu.

CHP'nin ilk başörtülü Parti Meclisi üyesi Trabzonlu Sevgi Kılıç İstanbul birinci bölge 15'in sıradan aday gösterildi. 2018'de İYİ Parti'den Aydın'dan ikinci sıradan aday gösterilen Berna Sukas, İstanbul ikinci bölge dokuzuncu sıradan aday gösterildi. Ayrıca Ağrı'dan dördüncü sıradan başörtülü Zekiye Altay da listede yer buldu.

FERMUAR YÖNTEMİYLE GİRİLEN İLLER

CHP ittifak nedeniyle bu illerde fermuar yöntemiyle İYİ Parti listelerinden gireceği iller şöyle: Gümüşhane, Bitlis, Aksaray, Yozgat, Bayburt, Muş, Çankırı.

İYİ Parti'nin CHP listelerinden gireceği iller ise şöyle: Adıyaman, Çorum, Hakkari, Erzincan, Rize, Van, Batman, Bartın, Düzce.

Daha önce Trabzon ve İstanbul Milletvekilliği görevinde bulunan Akif Hamzaçebi yeni dönemde aday gösterilmeyen isimler arasında yer aldı. Aday gösterilmeyen Chp ve İyi Parti’nin ağır topları gibi Akif Hamzaçebi’nin de yeni dönemde Bakan olacağı konuşuluyor.

İYİ PARTİ TRABZON MİLLETVEKİLİ ADAYLARI

1 - Yavuz Aydın

2 - Aslan Güner

3 - Serpil Akçay

4 - Tahsin Akyüz

5 - Akın Çelik

6 - Bülent Arslan

Trabzon'un İyi Partili mevcut milletvekili Hüseyin Örs'ün listede yer almaması şoke etkisi yarattı. Örs görev süresi boyunca meclis performansı ile dikkat çekmişti.

İYİ Parti kaynaklarından edindiğimiz bilgiye göre, Trabzon Milletvekili sıralamasında ikinci sıraya konulmak istenen Örs'ün, " beni ya birinci sıraya yazarsınız, ya da hiç yazmayın. Yazarsanız da istifa ederim" dediği öğrenildi.  Örs'ün bu resti karşında İYİ Parti kurmayları reste rest karşılık vererek Hüseyin Örs'ü aday olarak göstermediler.

Trabzon ve Trabzonspor camiasının gönlünde ayrı bir yeri bulunan Ünal Karaman geçtiğimiz günlerde İYİ Parti'ye katılarak milletvekili adaylığı başvurusunda bulunmuştu. Karaman'ın adaylığı kesinleşti. İyi Parti, Ünal Karaman'ı Konya'dan 1. sıra Milletvekili Adayı gösterdi. Ünal Karaman, 28. dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer alabilmek adına seçim çalışması yürütecek. Karaman’ın seçim sürecinde Trabzon’da saha çalışması yapıp İyi Parti’nin oyunu artırmak için futbolseverler ve vatandaşlar ile buluşması planlanıyor.

İYİ Parti'nin Trabzonlu Genel İstişare Kurulu Üyesi (GİK) Mevlana lakaplı Yazar ve sevilen siyasetçi Şükrü Kuleyin, İstanbul 3. bölge 4. sıra Milletvekili Adayı gösterildi.

Şükrü Kuleyin, 28. dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer almak adına mücadele verecek.

Şükrü Kuleyin kimdir?

Şükrü Kuleyin 1961 yılında Trabzon'da dünya gelmiştir. Aslen Trabzon'un Vakfıkebir ilçesindendir. Ülkücü hareketin içinde yer almıştır. 

İYİ Parti 9 ilde CHP ile ortaklığa gitti ve aday çıkarmadı. İYİ Parti'nın aday çıkarmadığı iller Adıyaman, Erzincan, Hakkari, Rize, Batman, Bartın, Düzce, Çorum ve Van oldu.

Erzincan’dan Mustafa Sarıgül’ün aday gösterilmesi bölgede büyük mutluluk yarattı. Sarıgül Şişli Belediye Başkanlığı döneminde tüm Türkiye genelinde olduğu gibi Erzincan, Gümüşhane ve Bayburt bölgesinde de sosyal sorumluluk projesi kapsamında çok sayıda projeye maddi ve manevi destekte bulunarak her kesimden siyasi görüşe sahip insanın desteğini almıştı.

BBP'nin Trabzon Milletvekili Adayları şu şekilde;

1. Oktay AÇAR
2. Mehmet YAZICI – YZC Grup
3. Kağan MUMCU –Prof Et
4. Nurgül YILMAZ
5. Mehmet ÜÇÜNCÜ
6. Ali ÜZÜM

MEMLEKET PARTİSİ TRABZON MİLLETVEKİLİ ADAYLARI

1 - Erkan Armutlu

2 - Yasin Bahçekapılı

3 - Murat Yıldız

4 - Ahmet Üçüncü

5 - Doğan Emirzeoğlu

6 - Utku Arslan

MHP TRABZON MİLLETVEKİLİ ADAYLARI

1 - Bekir Sıtkı Tarım –Mhp Eski İl Başkanı

2- Yavuz Tellioğlu

3 - Şener Pul

4 - Edanur Altıntaş

5 - Yusuf Çakmak

6 - Murat Aksoy

Mhp Trabzon’da Eski İl Başkanı Bekir Sıtkı Tarım’ı 1. Sıra aday yaparak parti geleneğini sürdürdü. Önceki seçimlerde İl Başkanları Nihat Birinci ve Süleyman Latif Yunusoğlu’nu 1. sıra aday göstermiş. Yunusoğlu 23. Dönem Trabzon Milletvekili seçilmişti. Myk Üyesi Yavuz Tellioğlu Oflu 2. Sıra, Sera Yapı Üst Yöneticilerinden Akçaabatlı çok sayıda kişi tarafından sevilen sima Şener Pul 3. Sıradan aday gösterildi.

Yeniden Refah Partisi'nin milletvekili adayları kesinleşti. İşte liste şu şekilde;

1-Süleyman Pulat
2- Mustafa Durmuş
3- Yılmaz Karadeniz
4- Emin Menşur
5- Gökhan Şahin
6- Tuba Bilgin    

YRP 1. Sıraya İl Başkanı Süleyman Pulatı koydu. Kebir Süt’ün sahiplerinden Yılmaz Karadeniz 3. Sıra, Ortahisar Kadın Kolları’nın çalışkan Başkanı Tuba Bilgin 6. sırada seçim yarışında yer alacak.

Trabzon Büyükşehir Belediyesi Başkanvekili Atilla Ataman'ın eşi Suna Kepolu Ataman’ın AK Parti’den milletvekilliği sırası belli oldu.

Suna Kepolu Ataman, AK Parti Diyarbakır’dan 3.sıra milletvekili adayı olarak gösterildi.

Diyarbakır’ın tanınan ve kalabalık aşiretlerinin lideri olan ve ‘Hanımağa’ olarak bilinen Suna Kepolu Ataman’ı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Diyarbakır ziyaretinde evlerinde, Trabzon ziyaretinde Ataman ailesinin işlettiği Otel’de ziyaret etmişti.

Bölgesinde siyasi çalışmalar içerisinde de yer alan Suna Kepolu Ataman, 2007 yılında Diyarbakır milletvekili adayı olmuştu. 2009 yılında ise eski Başbakan Yardımcılarından Doç. Dr. Abdüllatif Şener öncülüğünde kurulan Türkiye Partisi’nin kurucuları arasında yer aldı.

Haber: Arif AZAK

İgor, göreceli zayıf rakipler, çok da talihle 8'de 7 yapıp gelirken, dokuzuncu maçta, hem de derbide, oyun düzenini değiştirmeye karar verdi. Behey karacahil.. Seni bugünlere getirmiş oyundan, tam da derbide vaz geçilir, takım nerdeyse ezberlediği futboldan alınıp, bambaşka bir taktikle sahaya sürülür mü?.
Fener'i, hazırlık maçı oynadığın üçüncü lig takımı mı sandın sen?.
Allah'tan Serdar sakatlandı da, 24'üncü dakikada Galatasaray'ı perişan eden, tribünleri susturan perişanlık bitti.
Taktiğine inansan, Ahmet Çalık'ı alıp aynen devam ederdin. Ama sen Lato'yu alıp, dörtlü savunmaya dönmeyi akıl ettin, nasılsa.. Maç boyu tek doğru hamlene beynin değil, bir sakatlıksebep oldu, iyi mi?. Ama Lato, önünde kanat adamı olmayınca tek başına kalıyor.. İkili atağa kalkacağı, paslaşıp avuta kadar ineceği arkadaşı yok. Tek başına.. O zaman sallıyor ortadan, ortayı.. Top aynen Fener'de..
Yahu kanatsız futbol olur mu?.
Rodriguez kenarda.. Sinan kenarda, Yasin kenarda..
Kimler oynuyor.. Ndiaye orta saha.
Fernando orta saha.. Tolga orta saha.. Feghouli orta saha.. Belhanda orta saha.. Beş tane orta saha adamı ile oynuyorsun, peki orta saha kimde?. Fener'de.. Adamlar orta sahayı gezinti alanı gibi geçiyorlar yahu.. Onu bile görmüyorsun, bakar kör!.
Yahu sahaya sadece "Bakan" adam.. Sen Belhanda denen adamın haftalardır sahadadolaştığını görmüyor musun?. Aptalca da bir sarı kart gördü.. Oyunda tuttun atılana dek. Atılması da iyi oldu. Galatasaray zaten 10 kişi oynuyordu. Hiç değilse, onu adam sanıp pas atmalar bitti.
Korkak İgor efendi.. Geçen hafta oyuna girip maçı değiştiren Selçuk niye kenarda?.
Behey ödlek.. 10 kişi kalmış ve futbol oynamayı tümüyle unutmuş takıma, Eren mi girer, Rodriguez mi?. Futbol oynansa, Gomis oynardı zaten. Onu kenara alırken niye Eren'i tercih ettin?. Çünkü Fener kornerlerinde savunmanın boyunu uzatır.Yani korku.. Oysa Rodriguez hızlı ve tek başına atak yapan biri. Oyun kuramayan takım için ideal.. Fener tüm hatları ile yüklenirken, bir Rodriguez kontratağında neler olmaz?.
"Muslera ayakla top çıkarmayı bilmiyor, ona pas atmayın" diye yazdım, cumartesi günü bu köşede.. Gene bir asist yaptı Fener'e.. Bir çalım atmaya kalktı ki, golü yiyordunuz?. Ey gözleri görmez İgor.. Maçın bandını alsın da senin yerine Ayhan saysın.. Muslera'ya atılan sayısız pasın kaçı "Kırmızı" takıma gitti, kaçı Lacivert takıma..
Kırmızıya gideni ben söyleyeyim.. 1..
Yazıyla bir.. Muslera'ya pas yapmak, topu rakibe vermek demek, artık öğren, kör cahil!.
Takım rezil, takım dökülüyor. Son adam değiştirme hakkını 89'da kullanıyorsun. Çünkü maçtan sonra da söyledin ya "İyi oynadık" diye.. Kör gözlerinle maçı okuyamadığın için "İyi oynadık" sanıyorsun.
Sen ilk kovulacak adamsın, İgor!.
..ve benim notlarım..
Muslera (3)- Maicon (5), Denayer (5), Serdar (3)- Mariano (6), Ndiaye (7), Fernando (4), Ciğerci (4)- Feghouli (3), Belhanda (0), Gomis (4).
Sonradan girenler..
Lato (6), Eren (3), Ahmet Çalık (?).

Eyyamcı Cüneyt'i yarın yazacağım!.

Beşiktaş bu skora sevinsin mi, üzülsün mü, tam kestiremiyorum. Aslında çok kötü oynadılar.Son 3-4 dakikayı hariç tutarsak Beşiktaş'ı bu kadar isteksiz, bu kadar düşük tempoda hiç görmedim. Tosic iyiydi, Quaresma bireysel yeteneklerini ortaya koymaya kalktı, Cenk Tosun çırpındı, hepsi bu!

O TALİSCA ARTIK YOK
Öncelikle şunu söyleyeyim; geçen seneki şampiyonlukta Beşiktaş'ın en fazla fark yaratan oyuncusu Talisca'ydı. Ama onda son haftalarda çok ciddi bir düşüş var. O sorumlulukalmayınca da Beşiktaş üretmede sıkıntı çekiyor. Eski Talisca topu alırdı, adam geçmeye çalışırdı, aralara atardı, şut çekerdi ama o Talisca yok artık. Oğuzhan da öyle...

TOSİC OLMASA YANMIŞTI 
O da formsuzluğundan dolayı artık ilk 11 başlayamıyor. Orta sahanın yaratıcılığı azalınca da Beşiktaş duruyor. Ama ne gariptir ki, Şampiyonlar Ligi'nde 3'te 3 yapan Beşiktaş, düngece Tosic olmasa maçı kaybetmişti. 
Öncelikle Kerim Frei denen bir oyuncudan bahsetmek istiyorum: İngiltere kökenli, bir ara Beşiktaş'ta oynadı. Aslında Başakşehir'in de 11 oyuncusu değil ama Başakşehir, Fenerbahçe'yi Kadıköy'de onun harika golüyle yendi. Aslında Başakşehir dikkatli olsaydı, son kornerde adam paylaşımını iyi yapsaydı yine Kerim Frei'ın son dakika golüyle Beşiktaş'ıyeneceklerdi. 
Buna karşılık aslında kötü oynayan Beşiktaş, biraz şanslı olsa ya da Negredo'nun uzatmalardaki 2 volesinden biri isabetli olsa mucizevi şekilde maçı kazanacaktı. 1-1 maçınhakkı ama bu kayıp Beşiktaş'ı ne kadar geride bırakır, onu önümüzdeki haftalarda göreceğiz. 

METE KALKAVAN'A KIZMAYIN
Kimse karşılaşmanın hakemi Mete Kalkavan'a kızmasın. Ufak tefek detaylar dışında iyi maç yönetti ama Caner Erkin'e yazıklar olsun. Utanmalıdır! Hakemin muhtemelen arkası dönükken ona "O... çocuğu" diye küfür etmesi rezil bir durum! Yayıncı kuruluş bunu verdi ve tüm Türkiye bu görüntüleri seyretti.

ASLA UNUTMAYACAĞIM!
Onu birçok olayda koruyan basın, bu ahlaksız küfrün üzerine gitmelidir. Sen böylesine işler yaparsan, Caner Erkin, sana bazı şeyler yapıldığında da incinmeyeceksin, kızmayacaksın, tepki vermeyeceksin. Eski bir hakem olarak ben dün gece yaptığın bu terbiyesizliği asla unutmayacağım.

Tillerson, İran Devrim Muhafızları'nın dış operasyonlarından sorumlu Kudüs Güçleri'nin komutanı Kasım Süleymani'nin adamlarıyla birlikte Irak'ı öylece terk edeceğini düşünmüyor olsa gerek. O yüzden Kerkük'e müdahaleden sadece dört gün sonra, Abadi'nin apar topar bir Körfez turuna çıkmasına tesadüf diyemeyiz.

Abadi, Kerkük müdahalesi ardından kendisini ilk arayan liderlerden biri olan Kral Selman'ı ziyaret etmek üzere, 21 Ekim'de beraberindeki bakanlarla birlikte Riyad'a gitti. Burada Irak-Suudi Arabistan Koordinasyon Konseyi kuruldu ve ilk toplantısını yaptı. Ardından Mısır'a geçti ve Sisi'yle beraber sıcak mesajlar verdi. Oradan Ürdün'de Kral Abdullah ile buluştu ve Körfez'den Irak'ın egemenliğini pekiştirmiş biçimde döndü.

Bu arada Kerkük'e müdahale edilen günlere rastladığı için pek dikkatleri çekmedi ama 17 Ekim'de, Rakka'nın ilginç bir misafiri vardı. İlk kez Suudlu bir Bakan, ABD DEAŞ ile Mücadele Özel Temsilcisi Brett McGurk ile beraber Rakka'ya geldi ve 'incelemelerde bulundu.' Bakan Tamer el-Şaban'ın gezisinin sebebi, Rakka'nın yeniden inşası olarak gösterilse de, Şaban'ın daha önce Irak Büyükelçiliği yapmış, resmi unvanı Körfezle İlişkilerden Sorumlu Bakan olması tek sebebin bu olmadığını düşünmek için kâfi. Bu ziyaretten bir ay öncesinde, 27 yıldır kapalı olan Irak-Suudi Arabistan sınır kapısının törenle açılmış olduğunu, McGurk'ün orada da Şaban'a eşlik ettiğini anımsatalım.

Referandum öncesi Barzani'ye yeşil ışık yakan Suudi Hanedanı'nın bu 180 derecelik dönüşünün arka planında Pentagon'un Irak ve Suriye'yi şekillendirmede Suudları aracı kılacağı, Sünni Araplar başta olmak üzere Iraklı Şii lider Mukteda es- Sadr üzerinde olduğu gibi 'ikna edici' rol oynamalarını sağlayacağı konuşuluyor. Üç gün sonra dev bir Öcalan posteriyle poz veren YPG'lilerle Suud Bakanı'nın bir araya gelişinin Türkiye'ye açık bir mesaj olduğunu da not etmek gerekir.

Analistlerimiz ve köşe yazarlarımızın Suriye'de özerk bir YPG devletinin kurulmasının imkânsızlığından kesin bir dille bahsetmelerinden ötürü bunları vurgulama gereği duydum. ABD'nin niyet ve ittifaklarını doğru okursak, bu projeye karşı durma imkânımız da o kadar fazla olur.